Kısa cevap: Islah, HMK m. 176 ve devamında düzenlenen; tarafın yaptığı usul işlemini bir kez ve kanundaki süre içinde düzeltmesine imkân veren bir kurumdur. En sık kullanım alanı talep sonucunun artırılmasıdır; ancak ıslah yalnız miktar artışı değildir. Süre, kapsam, bir haftalık tamamlama yükümlülüğü, harç-teminat, bozma sonrası sınır ve hangi işlemlerin artık geri alınamayacağı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu içerik 19.05.2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Islahın yanlış zamanda veya eksik harçla kullanılması, talep artırımının hiç yapılmamış sayılması sonucunu doğurabildiği için, dosyadaki son duruşma tutanağı, bilirkişi raporu, tebligat tarihi ve mahkemenin ara kararları birlikte okunmalıdır.
Bilirkişi raporu geldikten sonra ilk dilekçedeki rakamın eksik kaldığı anlaşıldığında, birçok dosyada ilk refleks “ıslah veririz” cümlesi oluyor. Sorun şu: ıslahın adı kolay söyleniyor, ama pratiği çoğu zaman tahkikatın hangi aşamada bittiği, bir haftalık sürenin ne zaman başladığı, zamanaşımı savunmasının artırılan kısma etkisi, karşı taraf zararına ilişkin teminat ve bozma sonrası dosyanın hangi noktadan döndüğü sorularında düğümleniyor. Bu nedenle HMK 176’yı yalnız başına değil, HMK 177-181 çizgisi ve güncel Anayasa Mahkemesi kararlarıyla birlikte okumak gerekir.
Islah nedir ve HMK 176 neyi düzenlemektedir?
HMK m. 176’ya göre taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir; aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 176). Bu hüküm, iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağına karşı sınırlı bir emniyet supabı işlevi görmektedir. Doktrinde de ıslahın temel amacının, tarafın yaptığı usul hatasını yeni bir dava açmaya zorlamadan dosya içinde düzeltmek olduğu vurgulanmaktadır (Alper Tunga Küçük, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2021).
Güncel madde çizgisi:
HMK m. 176/1-2: Taraflardan her biri usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir; aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.
HMK m. 177/1-3: Islah, tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir; 7251 sayılı Kanun sonrası dosya kanun yolu incelemesinden dönmüşse ve ilk derece mahkemesi yeniden tahkikata ilişkin işlem yapacaksa bu aşamada da ıslah mümkündür; ıslah sözlü veya yazılı yapılabilir.
HMK m. 178/1: Islah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan giderler ve karşı taraf zararları bakımından hâkimin belirlediği teminat bir hafta içinde yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır.
HMK m. 179/1-3: Islah, teşmil edildiği noktadan itibaren usul işlemlerini yapılmamış saydırır; ancak ikrar, tanık beyanı, bilirkişi raporu, keşif tutanağı ve bazı yemin işlemleri kural olarak ıslahla ortadan kalkmaz.
HMK m. 180-181: Tam ıslahta yeni dava dilekçesi, kısmi ıslahta düzeltilen işlem bir hafta içinde sunulmalıdır; aksi halde ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.
Buradaki en kritik ayrım şudur: ıslah, mevcut dava içindeki usul işlemini düzeltir; yeni taraf yaratmaz, yeni mahkeme seçmez ve dosyanın usulî omurgasını keyfî biçimde değiştirmez. Bu nedenle örneğin yanlış hasma yöneltilmiş davayı ıslahla “başka davalıya çevirmek” kural olarak mümkün görülmemektedir; bu başlık HMK m. 124’teki iradî taraf değişikliği rejimi içinde değerlendirilir (Tolga Akkaya, DEÜHFD, 2014).
| Hüküm | Düzenlediği konu | Süre veya eşik | Dosyadaki pratik sonucu |
|---|---|---|---|
| HMK m. 176 | Islahın kapsamı ve tek sefer kullanılabilmesi | Aynı davada bir kez | İkinci ıslah denemesi, çoğu dosyada doğrudan tartışma dışı kalır. |
| HMK m. 177 | Islahın zamanı ve şekli | Tahkikat sonuna kadar; bazı bozma dönüşlerinde yeniden | Son tahkikat çizgisi yanlış okunursa ıslah hiç işleme alınmayabilir. |
| HMK m. 178 | Teminat ve karşı taraf zararı | Bir hafta | Sadece harca bakılıp teminat unutulursa ıslah riske girer. |
| HMK m. 179 | Islahın etkisi | Teşmil edilen işlemle sınırlı | Tanık, ikrar ve bilirkişi hattı her zaman silinmez; strateji buna göre kurulur. |
| HMK m. 180-181 | Tam ve kısmi ıslahın tamamlanması | Bir hafta | Mahkemenin “gelecek celseye kadar” verdiği süre, kanuni sınırı aşarsa ayrıca risk doğabilir. |
Islah ne zamana kadar yapılabilir?
Kural, HMK m. 177/1’de açıktır: ıslah tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir (HMK m. 177/1). Bu cümlenin gerçek dosya karşılığı, yalnız “duruşma bitmediği sürece” değildir. Tahkikatın hangi ara kararla kapatıldığı, bilirkişi raporundan sonra yeni delil toplanıp toplanmadığı, sözlü yargılama aşamasına geçilip geçilmediği ve dosyanın kanun yolu dönüşünde yeniden tahkikata açılıp açılmadığı belirleyicidir.
2020 değişikliği önemlidir. 7251 sayılı Kanun ile HMK m. 177’ye eklenen ikinci fıkra, Yargıtay bozması veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararı sonrası dosya ilk derece mahkemesine döndüğünde, mahkeme yeniden tahkikata ilişkin işlem yapıyorsa tahkikat sona erinceye kadar ıslaha izin vermektedir. Bu değişiklikten önceki içtihat çizgisi daha katıydı; bozma sonrası ıslah çoğu kez kabul edilmiyordu. Yeni düzenleme, bu tartışmayı mutlak biçimde ortadan kaldırmasa da, bozma dönüşündeki alanı genişletmiştir (Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024).
Süre başlangıcında en sık hata: Mahkemenin verdiği ara kararı yalnız son cümlesiyle okumaktır. “Gelecek celseye kadar” ibaresi varsa, bunun HMK m. 180 veya 181’deki bir haftalık kanuni süreyle çatışıp çatışmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Duruşma tutanağı, tebliğ tarihi ve UYAP işlem tarihi birlikte incelenmeden ıslah güvenli kabul edilmemelidir.
| Dosya aşaması | Islah mümkün mü? | Dayanak | Kontrol edilmesi gereken nokta |
|---|---|---|---|
| Dilekçeler teatisi sonrası, tahkikat devam ederken | Evet | HMK m. 177/1 | Talebin açık yazılması, fark harç ve teminatın gecikmemesi |
| Sözlü yargılama aşamasına geçildikten sonra | Kural olarak hayır | HMK m. 177/1 | Tahkikatın gerçekten kapanıp kapanmadığı tutanaktan okunmalı |
| Bozma veya kaldırma sonrası ilk dereceye dönüş | Şartlı olarak evet | HMK m. 177/2 | Mahkeme yeniden tahkikata ilişkin işlem yapıyor mu? |
| İkinci kez ıslah talebi | Hayır | HMK m. 176/2 | İlk ıslahın kapsamı ve hangi usul işlemini düzelttiği dikkatle belirlenmeli |
Tam ıslah, kısmi ıslah ve yapılamayacak işlemler
Pratikte en çok görülen biçim, kısmi ıslahtır. Davacı, bilirkişi raporundan sonra talep sonucunu artırır; davalı bazen savunma kalemini düzeltmek ister; bazı dosyalarda faiz başlangıcı, dava türü veya hukuki vasıflandırma konusunda düzeltme arayışı ortaya çıkar. Tam ıslah ise daha ağırdır; HMK m. 180 uyarınca taraf, bir hafta içinde yeni dava dilekçesi vermek zorundadır. Kısmi ıslahta ise HMK m. 181 uyarınca düzeltilen işlem yine bir hafta içinde sunulmalıdır.
Burada her değişiklik “ıslahla olur” zannedilmemelidir. Doktrin, talep sonucunun genişletilmesi veya değiştirilmesini ıslahın çekirdeğine yerleştirirken, taraf değişikliğinin kural olarak HMK m. 124 rejiminde çözülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yine HMK m. 179/2 gereği ikrar, tanık anlatımı, bilirkişi raporu, keşif ve isticvap tutanakları ıslahla otomatik biçimde yok olmaz. Yani ıslah, delil dünyasını sıfırlayan sihirli bir düğme değildir; yalnızca usul işlemini düzelten, fakat mevcut delil kayıtlarını çoğu durumda ayakta bırakan bir araçtır.
Varsayımsal olay: Davacı, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasını 250.000 TL üzerinden açmış; bilirkişi raporu iş bedeli farkının 610.000 TL olduğunu göstermiş olsun. Bu tabloda davacı, tahkikat bitmeden kısmi ıslahla talep sonucunu 360.000 TL artırabilir. Ancak aynı davada daha sonra “faiz türünü de ikinci bir ıslahla değiştireyim” yaklaşımı HMK m. 176/2 engeline takılabilir. Dosyanın hangi kısmının ilk ıslahla zaten düzeltildiği dikkatle kayda geçirilmezse, ikinci dilekçe hiç dikkate alınmayabilir.
Hukuki sonuç: Islah, yalnız doğru usul işlemini ve doğru zaman aralığında düzeltirse etkili olur.
Pratik sonuç: Duruşmadan çıkmadan önce hangi usul işleminin ıslah edildiği, hangi kalemlerin artırıldığı, faiz talebinin nasıl kurulduğu ve karşı tarafın zamanaşımı savunmasının artırılan kısma nasıl yansıyacağı not edilmelidir.
Islah harcı, teminat ve bir haftalık süre nasıl hesaplanır?
Arama niyetinde “ıslah harcı hesaplama” başlığı öne çıktığı için en pratik çerçeve şu şekildedir: nispi harca tabi bir davada ıslahla artırılan miktar üzerinden fark karar ve ilam harcı gündeme gelir; 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 28 gereği karar ve ilam harcının dörtte biri peşin ödenir, kalan kısım karar sonrası tamamlanır. 2026 yılına ilişkin maktu hadler ise 31.12.2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile güncellenmiştir. Bu nedenle somut dosyada UYAP kalem hesabı ile güncel tarife birlikte kontrol edilmelidir.
Harç kadar önemli ikinci başlık teminattır. HMK m. 178/1, ıslah eden tarafın, ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan giderleri ve karşı tarafın zararını karşılamak üzere hâkimin takdir edeceği teminatı bir hafta içinde yatırmasını zorunlu kılmaktadır. Uygulamada birçok dosyada yalnız “fark harç” konuşulur; oysa mahkeme teminat da belirlemişse ve bu kalem süresinde yatırılmazsa, ıslah hiç yapılmamış sayılır.
| Adım | Nasıl hesaplanır? | Dayanak | Yanlış yapılırsa risk |
|---|---|---|---|
| Artırılan değer | Yeni talep sonucu eksi ilk talep sonucu | Islah dilekçesinin konusu | Yanlış fark yazılırsa eksik harç ve eksik hüküm sorunu doğar |
| Peşin harç | Artırılan kısma isabet eden karar ve ilam harcının 1/4’ü | Harçlar Kanunu m. 28 | Eksik peşin harç, ıslahın işleme alınmasını geciktirir |
| Teminat | Hâkimin m. 178 kapsamında belirlediği tutar | HMK m. 178/1 | Bir haftada yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır |
| Kalan harç | Karar sonrası hükmedilen tutara göre tamamlanır | Harçlar Kanunu m. 28 | İlam alınırken ödeme engeli ve icra öncesi gecikme yaşanır |
Örnek hesap yöntemi: Dava 100.000 TL ile açılmış, bilirkişi sonrası talep 280.000 TL’ye çıkarılacaksa ıslah farkı 180.000 TL’dir. Nispi davada fark harç bu 180.000 TL üzerinden hesaplanır; peşin bölüm mahkeme veznesine yatırılır, teminat ara karar varsa ayrıca tamamlanır. Bu örnekte kesin tutar, dosyanın tabi olduğu harç rejimi ve 2026 tarifesindeki güncel hadler nedeniyle kalem hesabıyla teyit edilmelidir.
Mahkemede ıslah prosedürü ve gerekli belgeler
Islah sözlü veya yazılı yapılabilir. Ancak duruşma dışında yapılan ıslah talebi karşı tarafa bildirileceğinden, uygulamada yazılı dilekçe ile açık ve satır satır formülasyon daha güvenlidir (HMK m. 177/3). Özellikle alacak artırımı, faiz talebi, dava türü veya talep sonucu değişikliği söz konusuysa, düzeltilen kısmın önceki dilekçeden nasıl ayrıldığı net biçimde gösterilmelidir.
Bir ıslah dosyasında en az şu belgeler görünür olmalıdır:
- Islah dilekçesi veya duruşma tutanağındaki açık sözlü beyan
- Harç makbuzu ve gerekiyorsa fark karar-ilam harcı hesabı
- Mahkemenin m. 178 kapsamında verdiği teminat ara kararı varsa buna ilişkin vezne makbuzu
- Talep artışı bilirkişi raporuna dayanıyorsa bilirkişi raporu ve ekleri
- Karşı tarafın zamanaşımı veya usul itirazlarını gösteren son dilekçe
- Tebligat ve UYAP kayıtları; çünkü bir haftalık sürenin tartışıldığı dosyalarda işlem tarihi belirleyici olur
Yanlış yol riski: Islah, ek dava ile aynı şey değildir. Talep sonucunu mevcut dosya içinde düzeltebiliyorsanız önce ıslah değerlendirilir; ancak tahkikat kapanmışsa veya ikinci kez ıslah yasağına takılıyorsanız ek dava, belirsiz alacak davası stratejisi ya da ayrı talep kalemi analizi gündeme gelebilir. Hangi yolun uygun olduğu, tek başına “miktar arttı” olgusuyla değil, dosyanın usul tarihiyle belirlenir.
Bu noktada elektronik tebligatta usulsüz tebligat ve süre başlangıcı incelemesi önem kazanır. Çünkü bir haftalık tamamlama süresinin hangi tarihten itibaren işleyeceği, dosyada tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığıyla iç içe geçebilir. Benzer şekilde kanun yolu ve yargılama aşaması ayrımı bakımından sigorta tahkim komisyonu kararlarına karşı itiraz, temyiz ve iptal davası ayrımı başlığı da usul stratejisi açısından yol göstericidir.
Mahkeme kararları ışığında kritik sınırlar
Islahın pratiğini en net gösteren alan, yüksek mahkeme kararlarıdır. Aynı maddeden hareketle bazen ihlal olmadığı, bazen ihlal kararı verildiği görülmektedir. Fark, çoğu zaman kanuni sınırın öngörülebilirliği ile mahkemenin tarafı yönlendirme biçiminde ortaya çıkmaktadır.
1. Mehmet Bakırlı, AYM, B. No: 2019/36380, 17.09.2024
Başvurucunun ilk ıslahı yaptıktan sonra faiz başlangıç tarihi ve dava niteliğini ikinci bir ıslah dilekçesiyle değiştirmek istemesi kabul edilmemiştir. AYM, HMK m. 176/2’deki “aynı davada bir kez ıslah” kuralının öngörülebilir olduğunu ve ikinci ıslahın reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkını ihlal etmediğini belirtmiştir (Mehmet Bakırlı kararı). Bu kararın pratik mesajı nettir: ilk ıslah dilekçesi hazırlanırken yalnız miktar değil, faiz türü, başlangıç tarihi ve talep sonucunun bütün yapısı birlikte düşünülmelidir.
2. İlhan Yürükaslan, AYM, B. No: 2019/13123, 10.05.2023
İşçilik alacağı davasında mahkeme, bilirkişi raporundan sonra davacı vekiline “gelecek celseye kadar” ıslah süresi vermiş; vekil de bu süreye güvenerek dilekçesini sonraki duruşmada sunmuştur. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi ise HMK m. 181’deki bir haftalık sürenin kesin olduğunu belirterek kararı bozmuş; AYM, tarafın mahkemenin verdiği süreye güvenmesinin korunması gerektiğini, bu koşullarda ıslahın dikkate alınmamasının mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğini değerlendirmiştir (İlhan Yürükaslan kararı). Bu dosya, ara kararın dili ile kanuni sürenin çatıştığı durumlarda otomatik ret yaklaşımının her zaman güvenli olmadığını göstermektedir.
3. Suzan Tekin (Kavurkacı) ve diğerleri, AYM, B. No: 2013/1932, 17.07.2014
Bu başvuruda, bozma sonrası yapılan ıslahın kabul edilmemesi tartışılmıştır. O dönem yürürlükte olan çerçevede Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuş; AYM ise somut olayda mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmediği sonucuna ulaşmıştır (Suzan Tekin (Kavurkacı) ve diğerleri kararı). Bu karar bugün de önemlidir; çünkü 2020 değişikliği öncesindeki katı çizgiyi ve HMK m. 177/2’nin neden kritik hale geldiğini göstermektedir.
Bu üç karar birlikte okunduğunda çizgi ortaya çıkmaktadır: ikinci ıslah yasağı hâlâ katıdır; bozma sonrası ıslah alanı 2020 değişikliğiyle genişlemiştir; ancak mahkemenin ara kararı tarafı belirli bir süreye yönlendirmişse, kanuni sürenin yorumunda güven ilkesi görmezden gelinemez. Ayrıca faiz ve artırılan miktar tartışmalarında Yargıtay içtihadı birleştirme çizgisi de önem taşımaktadır; bu nedenle talep artırımında faiz istemi ve zamanaşımı savunması baştan kurulmalıdır. Usul stratejisinin temelini oluşturan anayasal yaklaşım hakkında ayrıca AYM bireysel başvuruda kabul edilebilirlik ölçütleri başlıklı inceleme de tamamlayıcı niteliktedir.
Kısmi ıslah dilekçesi örneği
Aşağıdaki metin, yalnızca örnek şablondur. Somut olayın dava türü, talep kalemleri, zamanaşımı itirazı ve bilirkişi raporu içeriği görülmeden birebir kullanılmamalıdır.
…. NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK / İŞ / TİCARET MAHKEMESİ’NE
Dosya No: 2026/…. E.
Davacı: …
Davalı: …
Konu: HMK m. 176 ve devamı uyarınca kısmi ıslah dilekçemizin sunulmasından ibarettir.
Açıklamalar:
1. Mahkemeniz dosyasında alınan … tarihli bilirkişi raporu ile dava dilekçesinde kısmi olarak talep edilen alacak kalemlerinin gerçek tutarı belirlenmiştir.
2. Davamızda tahkikat henüz sona ermemiş olduğundan, HMK m. 176 ve 177 uyarınca talep sonucumuzu aşağıdaki şekilde ıslah etme zorunluluğu doğmuştur.
3. Buna göre dava dilekçesinde … TL olarak talep edilen … alacağının … TL artırılarak toplam … TL’ye çıkarılmasına; dava dilekçesindeki faiz talebimizin artırılan kısım bakımından da geçerli olduğunun kabulüne karar verilmesini talep ederiz.
4. Fark harç yatırılmış olup makbuz dilekçe ekindedir. Mahkemenizce HMK m. 178 kapsamında teminat takdir edilecekse verilen kesin süre içinde ayrıca yatırılacaktır.
Hukuki Nedenler: HMK m. 176, 177, 178, 179, 181 ve ilgili mevzuat.
Sonuç ve Talep: Yukarıda açıklanan nedenlerle, talep sonucumuzun ıslah suretiyle … TL’den … TL’ye çıkarılmasına ve yargılamaya ıslah edilmiş talep sonucu üzerinden devam edilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
Şablondaki en hassas alanlar; hangi kalemin ne kadar artırıldığı, faizin açıkça korunup korunmadığı, harç makbuzunun eklenip eklenmediği ve dosyada daha önce ıslah kullanılıp kullanılmadığıdır. Eksik bırakılan bu başlıklar, yalnız maddi hesabı değil kabul edilebilirlik eşiğini de etkiler.
Sık sorulan sorular
Islah ile ikinci kez talep artırımı yapılabilir mi?
Kural olarak hayır. HMK m. 176/2 aynı davada tarafların ancak bir kez ıslah yoluna başvurabileceğini söylemektedir. İlk ıslah yalnız miktarı artırmış olsa bile ikinci dilekçeyle başka bir usul işlemini düzeltmek çoğu dosyada mümkün kabul edilmez.
Mahkeme gelecek celseye kadar süre verdiyse bir haftalık kanuni süre aşılabilir mi?
Otomatik olarak evet denemez. HMK m. 180 ve 181’deki bir haftalık süre kanuni süredir. Ancak İlhan Yürükaslan kararında görüldüğü gibi, mahkemenin ara kararına güven ilkesi bazı dosyalarda anayasal önem taşıyabilir. Bu nedenle hem ara kararı hem kanuni süreyi birlikte değerlendirmek gerekir.
Bozma sonrası dosyada ıslah artık her durumda mümkün müdür?
Hayır. HMK m. 177/2, dosya ilk derece mahkemesine döndükten sonra mahkeme tahkikata ilişkin yeni işlem yapıyorsa ıslaha izin vermektedir. Bozma kararına uymakla doğan hukuki durum kaldırılamaz; ayrıca dosyanın gerçekten yeniden tahkikata açılıp açılmadığı belirleyicidir.
Islah ile taraf değiştirilebilir mi?
Kural olarak taraf değişikliği ıslah kurumu içinde değerlendirilmez. Bu başlık HMK m. 124 kapsamındaki iradî taraf değişikliğiyle ilişkilidir. Yanlış hasma yöneltilmiş davayı ıslahla “yeni davalıya çevirmek” güvenli bir yol değildir.
Islah harcı sadece fark tutar için mi ödenir?
Nispi harca tabi davalarda esasen artırılan değer bakımından fark karar ve ilam harcı gündeme gelir. Ancak dosyanın harç rejimi, maktu-alt hadler ve mahkemenin teminat kararı ayrıca kontrol edilmelidir. UYAP kalem hesabı alınmadan salt yaklaşık rakamla hareket edilmesi risklidir.
Tanık beyanı veya bilirkişi raporu ıslahla tamamen silinir mi?
Genel kural bu değildir. HMK m. 179/2 ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları ile bazı diğer işlemlerin ıslahla kendiliğinden geçersiz kılınamayacağını düzenlemektedir. Strateji buna göre kurulmalıdır.
Sonuç ve dosya stratejisi
Islah, usul hukukunda son anda yetişen bir refleks değil; dikkatle zamanlanan bir dosya aracıdır. HMK 176 yalnızca “bir kez ıslah olur” cümlesinden ibaret değildir. Hangi usul işleminin düzeltildiği, tahkikatın gerçekten sürüp sürmediği, bozma sonrası mahkemenin yeniden tahkikat yapıp yapmadığı, fark harç ve teminatın süresinde yatırılıp yatırılmadığı, faiz ve zamanaşımı itirazının artırılan kısma nasıl yansıyacağı birlikte okunmalıdır. İyi hazırlanmış bir ıslah dilekçesi, eksik talep nedeniyle hak kaybını önleyebilir. Kötü hazırlanmış bir ıslah ise dosyada hiç yapılmamış sayılabilir.
Bu nedenle somut olayda şu kısa kontrol listesiyle ilerlemek güvenlidir: son duruşma tutanağını alın; tahkikatın kapanıp kapanmadığını kontrol edin; daha önce ıslah kullanılıp kullanılmadığını teyit edin; fark harç ile varsa m. 178 teminatını aynı anda tamamlayın; faiz ve zamanaşımı başlığını açık yazın; taraf değişikliği ihtiyacı varsa HMK 124 hattını ayrıca değerlendirin. Uyuşmazlığın türü şirketler, iş, sigorta veya genel alacak davası olsa da, ıslahın kaderi çoğu kez bu usul ayrıntılarında belirlenmektedir.
Kaynakça ve Atıf Listesi
Resmi Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, özellikle m. 176-181.
- 492 sayılı Harçlar Kanunu, özellikle m. 28.
- Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), 31.12.2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete.
Mahkeme Kararları
- AYM, Mehmet Bakırlı, B. No: 2019/36380, 17.09.2024.
- AYM, İlhan Yürükaslan, B. No: 2019/13123, 10.05.2023.
- AYM, Suzan Tekin (Kavurkacı) ve diğerleri, B. No: 2013/1932, 17.07.2014.
Bilimsel Çalışmalar
- Alper Tunga Küçük, “Medenî Usûl Hukukunda Davacının Talep Sonucunu Genişletmesi veya Değiştirmesi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2021.
- Tolga Akkaya, “Medenî Usûl Hukukunda İradî Taraf Değişikliği (HMK m. 124)”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2014.
- “Bozma Kararından Sonra Islaha İlişkin Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları ile 7251 Sayılı Kanunla HMK’da Yapılan Değişiklik Çerçevesinde İstinafta Islah ve Talep Sonucunun Artırılması Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024.
- “Yargı Kararları Işığında Bozmadan Sonra Islaha Gidilip Gidilemeyeceği Üzerine Düşünceler”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi.
Islahın süresi, faiz talebi veya bozma sonrası kapsamı konusunda dosya bazlı değerlendirme gerekir. Özellikle bilirkişi raporu sonrası talep artırımı, zamanaşımı savunması veya bir haftalık süre tartışması varsa, uyuşmazlık çözümü ve dava takibi ekibimizle veya doğrudan iletişim sayfası üzerinden dosya ön incelemesi talep ederek usul riskini erken aşamada netleştirebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; somut uyuşmazlıkta dava türü, tahkikat aşaması, tebligat tarihi ve önceki usul işlemleri ayrıca değerlendirilmelidir.
