Depolamalı RES ve GES başvurularında TEİAŞ tarafından verilen olumsuz bağlantı görüşü, yatırımcıya çoğu zaman kısa bir sonuç cümlesiyle yansımaktadır: bağlantı kapasitesi uygun bulunmamıştır. Oysa bu cümlenin hukuken yeterli olabilmesi için başvurunun hangi maddeye göre incelendiği, görüşün hangi süre içinde oluşturulduğu, başvuru sahibine hangi içerikle bildirildiği, kalan kapasite ve revizyon imkanının neden işletilmediği ve EPDK Kurul kararının hangi ret sebebine dayandığı görülebilmelidir.
Bu içerik 19.05.2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Metin, TEİAŞ olumsuz bağlantı görüşüne dayalı depolamalı elektrik üretim tesisi önlisans reddini; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri çerçevesinde incelemektedir. İnceleme, kesin sonuç vaadi değil; işlem zincirinin hangi madde, süre, merci ve belge üzerinden denetlenmesi gerektiğine ilişkin hukuki bir çerçeve sunmaktadır.
Madde ve Süre Haritası
Bu tür uyuşmazlıklarda ilk hata, ret kararının yalnız sonuç kısmından okunmasıdır. Sağlıklı değerlendirme, başvuru dosyasını aşağıdaki norm zinciri üzerinden geriye doğru izlemeyi gerektirmektedir. Çünkü TEİAŞ görüşü tek başına nihai işlem olmayabilir; buna rağmen EPDK Kurul kararının sebep unsurunu oluşturduğu ölçüde yargısal denetimin merkezine yerleşmektedir.
| Hüküm | Düzenlediği konu | Dosyada kontrol edilecek somut nokta |
|---|---|---|
| 6446 sayılı Kanun m. 7/10-11 | Elektrik depolama tesisi taahhüdüne bağlı rüzgar/güneş üretim tesisi önlisansı ve uygulama esasları | Başvurunun gerçekten depolamalı üretim modeli içinde mi, yoksa klasik üretim başvurusu gibi mi değerlendirildiği |
| 6446 sayılı Kanun m. 23 | Bağlantı, sistem kullanımı ve kapasite planlaması ekseni | TEİAŞ kapasite yaklaşımı ile somut ret gerekçesi arasındaki ilişkinin açıklanıp açıklanmadığı |
| EPLY m. 12/1-3 | EPDK Başvuru Sistemi, elektronik başvuru yetkilendirmesi ve UETS adresi | Başvurunun usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, UETS adresinin açık tutulup tutulmadığı, yetki tanımının süreci etkileyip etkilemediği |
| EPLY m. 13/1-3 | 20 iş günü ön inceleme, 15 iş günü eksiklik tamamlama, 10 iş günü üçüncü kişi itirazı | Başvurunun hangi tarihte değerlendirmeye alınmış sayıldığı ve duyuru/itiraz aşamasının doğru işletilip işletilmediği |
| EPLY m. 15/2(a)-(c) | Bağlantı görüşünün istenmesi, 45 gün içinde Kuruma sunulması, 10 iş günü içinde başvuru sahibine bildirilmesi ve 10 iş günü içinde kabul/itiraz | TEİAŞ görüşünün yalnız Kuruma mı sunulduğu, yoksa başvuru sahibine içerik ve ekleriyle birlikte bildirilip bildirilmediği |
| EPLY m. 15/9(b) | Depolamalı başvuruların değerlendirmeye alınma sırasına göre TEİAŞ’a gönderilmesi, bağlantı bölgesi kapasitesi dolana kadar görüş verilmesi, kapasiteyi aşan ilk başvuru için kalan kapasiteye göre revizyon imkanı | Başvuru sahibinin sıra ve kalan kapasite bakımından nerede durduğu, revizyon talep edilip edilmediği, asgari güç sınırı nedeniyle olumsuz görüş oluşup oluşmadığı |
| EPLY m. 16/1 ve m. 16/4(a)-(c) | Kurul kararıyla sonuçlandırma ve uygun bağlantı görüşü bulunmayan başvuruların reddi | Ret kararının hangi bent uyarınca kurulduğu; uygun bağlantı görüşü verilmemesi, kalan kapasitenin kabul edilmemesi veya uygun bağlantı görüşü oluşturulamaması ayrımının yapılıp yapılmadığı |
| 2577 sayılı Kanun m. 2, 7, 20, 27 | İptal davası, 60 günlük genel dava süresi, re’sen araştırma ve yürütmenin durdurulması | Tebliğ tarihi, dava süresi, işlem dosyasının celbi, açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar unsurlarının belgeyle kurulması |
Ara değerlendirme: Depolamalı önlisans reddinde savunulabilir bir dava dili, yalnız “kapasite vardı” iddiası üzerine kurulmaz. Daha güçlü hat, başvurunun EPLY m. 15/2 ve m. 15/9(b)’deki bildirim, itiraz ve revizyon zinciri içinde değerlendirilip değerlendirilmediğini göstermektir.
6446 Sayılı Kanun m. 7/10-11 ve m. 23 Çerçevesi
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 7 nci maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları, elektrik depolama tesisi kurmayı taahhüt eden tüzel kişiler bakımından rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi önlisansı verilmesini özel bir düzenleyici çerçeveye bağlamaktadır. Bu yapı, depolama taahhüdünü yalnız başvuru formuna eklenmiş teknik bir unsur olarak değil, yenilenebilir üretimin sisteme entegrasyonu bakımından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir model olarak konumlandırmaktadır.
Kanun’un 23 üncü maddesi ise bağlantı ve sistem kullanımı ekseninde önem kazanmaktadır. TEİAŞ’ın kapasite planlaması, başvuru sahiplerinin bağlantı beklentisi ve EPDK’nın nihai karar süreci bu hükümle ilişkilidir. Bu nedenle depolamalı bir başvuruda “kapasite yok” sonucuna ulaşıldığında, yalnız ilgili trafo merkezinde anlık kapasite bulunup bulunmadığı değil; ilan edilmiş kapasite yaklaşımı, başvuru sırası, bağlantı bölgesi, kapasiteye göre uyarlama ihtimali ve sistem güvenliği gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki ayrım: Kanun m. 7/10-11 başvurunun depolamalı üretim modeli içinde özel olarak değerlendirileceğini göstermektedir; Kanun m. 23 ise bağlantı kapasitesi ve sistem kullanımı bakımından idarenin teknik çerçevesini belirlemektedir. Ret kararında bu iki düzlem birbirine bağlanmamışsa, gerekçe eksikliği tartışması doğmaktadır.
Depolama taahhüdü, başvuru sahibine her durumda olumlu bağlantı görüşü verilmesini sağlamaz. Fakat idare depolamalı başvuruyu klasik üretim başvurusu gibi sonuçlandırmışsa, depolama bileşeninin neden bağlantı değerlendirmesinde farklı bir sonuca yol açmadığı veya neden revizyon imkanı doğurmadığı açıklanmalıdır. Teknik takdir alanı, gerekçesiz ret alanı değildir.
Pratik sonuç: Dava hazırlığında 6446 sayılı Kanun m. 7/10-11 yalnız başvurunun hukuki dayanağı olarak değil, idarenin depolama unsurunu nasıl değerlendirdiğini sorgulayan bir denetim başlığı olarak kullanılmalıdır.
Başvurunun Değerlendirmeye Alınması: EPLY m. 12 ve m. 13
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 12 nci maddesi, önlisans başvurusunun EPDK Başvuru Sistemi üzerinden yapılmasını ve başvuru sahibinin elektronik başvuru yetkilisinin Kuruma bildirilmesini düzenlemektedir. Kurum nezdinde elektronik başvuru yetkisinin tanımlanmasına ilişkin beş iş günlük süre, başvuru sürecinin teknik başlangıcı bakımından önem taşımaktadır. Aynı maddede özel hukuk tüzel kişileri için şirket türü, pay yapısı ve UETS üzerinden tebligat adresi alma ve bu adresi tebligata açık tutma yükümlülüğü de yer almaktadır.
EPLY m. 12/5(a) bakımından teminatın banka teminat mektubu olarak sunulması halinde başvuru tarihinden itibaren beş iş günü içinde Kurum evrakına teslim edilmesi gerekmektedir. Bu süre, bağlantı görüşü uyuşmazlığından ayrı görünse de dosyanın usulen değerlendirmeye alınıp alınmadığı bakımından ilk kontrol noktalarından biridir. Başvurunun daha baştan usul eksikliği nedeniyle sorunlu hale gelmesi, sonradan TEİAŞ görüşü tartışmasını zayıflatabilir.
EPLY m. 13/1 ise Kuruma sunulan bilgi ve belgelerin gereğine uygun olup olmadığının, sunulma tarihini izleyen yirmi iş günü içinde inceleneceğini düzenlemektedir. Eksiklik tespit edilirse, bu eksikliklerin tebliğ tarihinden itibaren on beş iş günü içinde giderilmesi istenir. Eksiklik giderilmez veya başvurudan vazgeçilirse başvuru yapılmamış sayılabilir. Eksiksiz başvurular ise başvuru tarihi veya eksikliklerin giderildiği tarih itibarıyla değerlendirmeye alınmış sayılır (EPLY m. 13/2).
Değerlendirmeye alınan başvuruya ilişkin bilgilerin Kurum internet sayfasında duyurulması ve üçüncü kişilerin yalnız kişisel hak ihlali bakımından on iş günü içinde itiraz edebilmesi, işlem dosyasının kamuya açılan ilk görünür aşamasıdır (EPLY m. 13/3). Bu duyuru tarihi, başvurunun sırası ve başvurular arasındaki ilişki bakımından ayrıca önem taşıyabilir.
| Stage | Süre | Hukuki anlamı |
|---|---|---|
| Elektronik başvuru yetkisinin tanımlanması | 5 iş günü | Başvuru sistemindeki yetki ve temsil zinciri netleşir |
| Banka teminat mektubunun Kuruma teslimi | Başvuru tarihinden itibaren 5 iş günü | Başvurunun mali yeterlilik ve teminat boyutu güvenceye alınır |
| Başvuru belgelerinin ön incelemesi | Sunulma tarihini izleyen 20 iş günü | Başvurunun değerlendirmeye alınıp alınmayacağı belirlenir |
| Eksikliklerin tamamlanması | Tebliğden itibaren 15 iş günü | Eksiklik giderilmezse başvuru yapılmamış sayılabilir |
| Üçüncü kişi itirazı | Duyurudan itibaren 10 iş günü | Yalnız kişisel hak ihlali bakımından itiraz mümkündür |
Ara değerlendirme: TEİAŞ olumsuz görüşüne dayalı dava dosyasında yalnız ret kararının tebliğ tarihi değil, başvurunun hangi tarihte değerlendirmeye alınmış sayıldığı da önemlidir. Çünkü EPLY m. 15/9(b)’deki değerlendirmeye alınma sırası, depolamalı başvurularda bağlantı görüşü sürecinin omurgasını oluşturmaktadır.
Bağlantı Görüşü Usulü: EPLY m. 15/2(a)-(c)
EPLY m. 15/2(a) uyarınca Kurum, değerlendirmeye alınan önlisans başvurusu bakımından kurulacak üretim tesisinin iletim veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketinden görüş istemektedir. Bu aşamada görüş isteme yetkisi Kuruma aittir; TEİAŞ veya dağıtım şirketinin rolü, bağlantı ve sistem kullanımı bakımından teknik görüş oluşturmaktır.
EPLY m. 15/2(b), TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketinin başvuru kapsamındaki üretim tesisinin bağlanması talep edilen trafo merkezi ile bağlantı kapasitesine ilişkin görüşünü, bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içinde sonuçlandırarak Kuruma sunacağını düzenlemektedir. Bu kırk beş günlük süre, dosyada mutlaka kontrol edilmelidir: görüş hangi tarihte istenmiştir, hangi tarihte verilmiştir, hangi teknik eklerle Kuruma sunulmuştur?
EPLY m. 15/2(c) ise başvuru sahibi bakımından asıl koruyucu hükümdür. Kuruma sunulan görüşler, on iş günü içinde başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibi, bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki görüşü kabul ediyorsa kabul ve taahhüt belgesini; kabul etmiyorsa gerekçeli itirazını on iş günü içinde Kuruma sunmak zorundadır. Aksi halde görüşü kabul ve taahhüt etmiş sayılır. Bu nedenle bildirim, yalnız bilgi verme işlemi değil, kabul/itiraz sonucunu doğuran kurucu bir adımdır.
Süre ayrımı: TEİAŞ’ın görüşü Kuruma sunması için öngörülen 45 günlük süre, Kurumun görüşü başvuru sahibine bildirmesi için öngörülen 10 iş günlük süre ve başvuru sahibinin kabul veya gerekçeli itiraz sunması için öngörülen 10 iş günlük süre birbirinden farklıdır. Bu süreler dava açma süresiyle karıştırılmamalıdır.
TEİAŞ olumsuz görüşü başvuru sahibine hiç bildirilmemişse veya yalnız nihai ret kararının içinde sonuç cümlesi olarak yansıtılmışsa, EPLY m. 15/2(c)’deki kabul ve itiraz mekanizmasının fiilen işletilip işletilmediği tartışılmalıdır. Çünkü başvuru sahibi görüşün hangi trafo merkezi, hangi bağlantı bölgesi, hangi sıra ve hangi kapasite hesabı üzerinden olumsuz kurulduğunu bilmeden gerekçeli itiraz hazırlayamaz.
Hukuki sonuç: Görüşün Kuruma sunulması yeterli değildir; görüşün başvuru sahibine on iş günü içinde bildirilmesi ve başvuru sahibine on iş günü içinde kabul/itiraz imkanı tanınması gerekir.
Pratik sonuç: Dava dosyasında “TEİAŞ görüşü var mı?” sorusunun yanında “görüş başvuru sahibine hangi tarihte, hangi eklerle, hangi itiraz süresi belirtilerek bildirildi?” sorusu mutlaka sorulmalıdır.
Depolamalı Başvurulara Özgü Mekanizma: EPLY m. 15/9(b)
Depolamalı elektrik üretim tesisi başvurularında EPLY m. 15/9(b), klasik bağlantı görüşü sürecinden daha özel bir yapı kurmaktadır. Bu hüküm, başvuruların değerlendirmeye alınma sırasına göre TEİAŞ’a gönderilmesini; TEİAŞ’ın 6446 sayılı Kanun m. 23 kapsamında bağlantı bölgesi kapasitesine ulaşıncaya kadar bağlantı görüşü vermesini; kapasiteyi aşan ilk başvuru sahibi bakımından ise proje kurulu gücünün kalan kapasiteye göre revize edilmesinin talep edilmesini öngörmektedir.
Bu düzenleme, depolamalı başvurularda “kapasite yok” sonucuna doğrudan atlanmasını engelleyen önemli bir kontrol noktasıdır. Eğer başvuru, kapasiteyi aşan ilk başvuru olarak değerlendirilmişse, kalan kapasiteye göre revizyon imkanının tartışılması gerekir. Hesaplanan kapasite ilgili mevzuattaki asgari limitlerin altına düşüyorsa olumsuz görüş verilebilir; fakat bu sonucun hangi hesapla oluştuğu dosyada görülebilmelidir.
EPLY m. 15/9(b)’nin ayrıca EPLY m. 15/2(c)’deki bildirim usulüne gönderme yapması, depolamalı başvurular bakımından bildirimin önemini artırmaktadır. Başvuru sahibi yalnız olumsuz sonucu değil; kalan kapasite hesabını, sıra bilgisini, revizyonun neden istenmediğini veya neden mümkün görülmediğini de değerlendirebilmelidir. Bu unsurlar açıklanmadan verilen ret kararı, başvuru sahibinin gerekçeli itiraz hakkını zayıflatır.
| Soru | Dayanak | Dava dosyasındaki anlamı |
|---|---|---|
| Başvuru hangi tarihte değerlendirmeye alınmış sayıldı? | EPLY m. 13/2, m. 15/9(b) | Sıra ve kapasite hesabının başlangıcı belirlenir |
| Başvuru TEİAŞ’a hangi sıra ile gönderildi? | EPLY m. 15/9(b) | Aynı bağlantı bölgesindeki başvurular arasındaki yer netleşir |
| Bağlantı bölgesi kapasitesi hangi tarihte ve hangi veriye göre hesaplandı? | 6446 m. 23, EPLY m. 15/2(b) | Kapasite yokluğu sonucunun maddi zemini denetlenir |
| Kapasiteyi aşan ilk başvuru bakımından kalan kapasite hesaplandı mı? | EPLY m. 15/9(b) | Revizyon mekanizmasının işletilip işletilmediği görülür |
| Revizyon istenmediyse bunun nedeni açıklandı mı? | EPLY m. 15/9(b), m. 16/4 | Ret kararının sebep ve gerekçe unsuru tartışılır |
Ara değerlendirme: EPLY m. 15/9(b), depolamalı başvurularda ret kararının yalnız nihai sonuç olarak değil, sıra, kapasite ve revizyon basamakları üzerinden kurulmasını gerektirmektedir. Bu basamaklar görünmüyorsa, dava dili doğrudan bu eksikliğe yoğunlaşmalıdır.
Ret Kararının Hukuki Dayanağı: EPLY m. 16/1 ve m. 16/4(a)-(c)
EPLY m. 16/1 uyarınca Kurum tarafından yapılan değerlendirme Kurula sunulur ve önlisans başvurusu Kurul kararıyla sonuçlandırılır. Dolayısıyla yatırımcı bakımından icrai sonuç genellikle EPDK Kurul kararıyla doğmaktadır. TEİAŞ görüşü ise bu kararın teknik sebebi niteliğine bürünebilir.
EPLY m. 16/4(a), TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından uygun bağlantı görüşü verilmeyen başvuruların Kurul kararıyla reddedileceğini düzenlemektedir. EPLY m. 16/4(c) ise üretim tesisinin iletim veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında uygun bağlantı görüşü oluşturulamayan veya başvuru sahibi tarafından özel direkt hat tesis edilmesi tercih edilmeyen başvurular bakımından ret sonucunu gündeme getirmektedir. Bu iki bent aynı sonuca bağlansa da hukuki tartışma bakımından aynı değildir.
Bent ayrımı: m. 16/4(a) uygun bağlantı görüşü verilmemesine; m. 16/4(c) uygun bağlantı görüşü oluşturulamamasına veya özel direkt hat tercih edilmemesine ilişkindir. Kurul kararında hangi bentten hareket edildiği açık değilse, ret sebebinin belirliliği tartışılır.
Kurul kararının yalnız “TEİAŞ tarafından uygun bağlantı görüşü oluşturulamadığından” şeklinde kurulması, her dosyada yeterli gerekçe sağlamaz. Karar, TEİAŞ görüşünü hangi içeriğiyle benimsediğini, başvuru sahibinin itiraz veya revizyon imkanının nasıl değerlendirildiğini, kalan kapasite bulunup bulunmadığını ve özel direkt hat ihtimalinin dosya bakımından neden uygulanmadığını açıklayabiliyorsa daha denetlenebilir hale gelir.
Buradaki denetim, mahkemeden idarenin yerine geçerek bağlantı kapasitesi tahsis etmesini istemek değildir. İdari yargı, işlemin sebep, konu, usul, amaç ve yetki unsurları bakımından hukuka uygunluğunu inceler. Teknik alanın varlığı bu denetimi ortadan kaldırmaz; yalnız mahkemenin teknik kayıtları ve bilirkişi incelemesini daha dikkatli kullanmasını gerektirir.
Ara değerlendirme: Ret kararında m. 16/4(a) veya m. 16/4(c) bentlerinin yalnız zikredilmesi yeterli değildir. Hangi maddi olgunun hangi bende bağlandığı, başvuru sahibine tanınan usul imkanlarıyla birlikte gösterilmelidir.
Tebliğ, İtiraz ve Dava Süresi Ayrımı
Depolamalı önlisans reddinde süreler aynı sepete konulmamalıdır. Bağlantı görüşüne ilişkin kabul veya gerekçeli itiraz süresi, EPLY m. 15/2(c) kapsamında başvuru sahibine yapılan bildirimden itibaren on iş günüdür. Bu süre idari süreç içindedir. Nihai EPDK Kurul kararına karşı iptal davası açma süresi ise 2577 sayılı Kanun m. 7 uyarınca, özel bir süre yoksa yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür.
UETS üzerinden yapılan tebligatlarda tebliğ tarihi ayrıca dikkatle tespit edilmelidir. EPLY m. 12/3(c) başvuru sahibi tüzel kişilerin UETS adresi almasını ve bu adresi tebligata açık tutmasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle yatırımcı, “kararı geç gördük” savunmasına güvenmemeli; UETS kayıtları, tebliğ mazbatası, Kurum yazısı ve karar eki aynı gün içinde dosyalanmalıdır.
İdari başvuru yapılması düşünülüyorsa 2577 sayılı Kanun’un dava süresi rejimi ayrıca hesaplanmalıdır. İdareye açıklama, yeniden değerlendirme veya işlem dosyasının verilmesi için başvurmak pratik olarak yararlı olabilir; ancak bu başvurunun dava açma süresini nasıl etkileyeceği somut takvim üzerinde değerlendirilmeden yalnız idari yazışmayla ilerlemek risklidir. Süre sınırına yaklaşılmışsa, iptal davası hazırlığı ve idari başvuru aynı anda yürütülmelidir.
| İşlem | Süre | Başlangıç noktası | Risk |
|---|---|---|---|
| TEİAŞ/dağıtım şirketi görüşünün Kuruma sunulması | 45 gün | Görüş isteme bildirimi | Görüşün süresinde ve yeterli içerikle verilip verilmediği tartışılır |
| Kurumun görüşü başvuru sahibine bildirmesi | 10 iş günü | Görüşün Kuruma sunulması | Bildirim yapılmazsa kabul/itiraz mekanizması fiilen çalışmayabilir |
| Başvuru sahibinin kabul veya gerekçeli itirazı | 10 iş günü | Görüşün başvuru sahibine bildirimi | Cevap verilmezse görüş kabul edilmiş sayılabilir |
| EPDK Kurul kararına karşı iptal davası | Genel olarak 60 gün | Yazılı bildirimi izleyen gün | Süre kaçırılırsa dava usulden reddedilebilir |
| Yürütmenin durdurulması talebi | Dava dilekçesiyle veya yargılama sırasında | İptal davası dosyası | Açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar somutlaştırılmazsa talep zayıflar |
Ara değerlendirme: On iş günlük kabul/itiraz süresinin kaçırılması ile altmış günlük dava süresinin kaçırılması aynı şey değildir. İlki idari süreçte başvuru sahibinin teknik görüşe cevap imkanını, ikincisi nihai işleme karşı yargı yolunu ilgilendirir.
Gerekçe, Sebep Unsuru ve Teknik Dosyanın Celbi
2577 sayılı Kanun m. 2 bakımından iptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygunluğunun denetlendiği dava türüdür. TEİAŞ olumsuz bağlantı görüşüne dayalı retlerde en yoğun tartışma çoğu zaman sebep unsurunda toplanmaktadır. Çünkü EPDK Kurul kararı, teknik görüşü sebep alarak ret sonucuna ulaşmaktadır.
Bu nedenle dava dilekçesinde yalnız Kurul kararının iptali istenmemeli; Kurul kararına dayanak oluşturan TEİAŞ görüşünün, görüşün eklerinin, bağlantı bölgesi kapasite hesaplarının, başvuru sırası kayıtlarının, ilgili iç yazışmaların ve varsa alternatif bağlantı senaryolarına ilişkin değerlendirmelerin mahkemeye getirtilmesi açıkça talep edilmelidir. 2577 sayılı Kanun m. 20’deki re’sen araştırma ilkesi, idari yargının bu tür teknik işlem dosyalarını istemesi bakımından özel önem taşımaktadır.
Gerekçeli karar hakkı ve idari işlemin denetlenebilirliği bakımından Anayasa Mahkemesi içtihadı da yol göstericidir. AYM, yargılamanın sonucuna etkili iddiaların karşılanması ve kararın tarafların iddia ve savunmalarını anlayabileceği açıklıkta kurulması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşım, idari işlem gerekçesi bakımından birebir aynı kavramlarla uygulanmasa da, başvuru sahibinin hangi sebeple olumsuz sonuca tabi tutulduğunu öğrenebilmesi bakımından önem taşımaktadır (AYM, Sencer Başat ve Diğerleri, B. No: 2013/7800, 18.06.2014; AYM, Mehmet Okyar, B. No: 2017/38342, 13.02.2020; AYM, Aziz Bankur ve Diğerleri, B. No: 2018/25145, 14.06.2023).
Delil talebi: Mahkemeden TEİAŞ ve EPDK nezdindeki işlem dosyası, bağlantı görüşü, görüş ekleri, kapasite hesap kayıtları, ilgili bağlantı bölgesi analizleri, başvurunun değerlendirmeye alınma sırası ve revizyon ihtimaline ilişkin yazışmaların celbi istenmelidir. Teknik inceleme gerekiyorsa bilirkişi soruları da bu belgeler üzerine kurulmalıdır.
Pratik sonuç: “Kapasite yok” sonucuna karşı yalnız karşı teknik iddia sunmak yeterli olmayabilir. Önce idarenin kapasite yokluğu sonucunu hangi belgeyle kurduğu ortaya çıkarılmalıdır. Belge görünmeden yapılan teknik tartışma, çoğu zaman varsayım düzeyinde kalır.
Yürütmenin Durdurulması Talebinin Kurulması
2577 sayılı Kanun m. 27 uyarınca yürütmenin durdurulması talebi, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zarar doğması şartlarının birlikte tartışılmasını gerektirmektedir. Depolamalı önlisans reddi dosyalarında bu talep, soyut yatırım kaybı cümleleriyle değil, proje üzerindeki somut etkiyle desteklenmelidir.
Açık hukuka aykırılık yönünden öne çıkabilecek başlıklar şunlardır: TEİAŞ görüşünün EPLY m. 15/2(c) uyarınca başvuru sahibine bildirilmemesi, on iş günlük kabul/itiraz imkanının fiilen tanınmaması, EPLY m. 15/9(b) kapsamındaki kalan kapasite ve revizyon değerlendirmesinin yapılmaması, kapasite yokluğu sonucunun hangi veriyle kurulduğunun açıklanmaması ve EPDK Kurul kararının m. 16/4(a) veya m. 16/4(c) bentleri bakımından somut sebep göstermemesi.
Telafisi güç zarar yönünden ise başvuru sahibinin proje takvimi, finansman görüşmeleri, ekipman sözleşmeleri, arazi kullanım hakları, teminat yükümlülükleri, bağlantı sırası etkisi ve portföy planlaması belgeyle gösterilmelidir. “Yatırım gecikir” cümlesi tek başına güçlü değildir. Hangi sözleşme hangi tarihte sonuç doğuracaktır, hangi teminat riske girmektedir, bağlantı kapasitesi penceresi neden kaybedilecektir, bunlar açıkça yazılmalıdır.
| YD unsuru | Dosyada kullanılabilecek belge | Kurulacak hukuki bağlantı |
|---|---|---|
| Açık hukuka aykırılık | Bildirim kayıtları, TEİAŞ görüşü, Kurul kararı, kapasite hesapları | EPLY m. 15/2(c), m. 15/9(b), m. 16/4 ve 2577 m. 2 |
| Telafisi güç zarar | Finansman ön şartları, teminat, ekipman ve arazi sözleşmeleri, proje takvimi | Ret işleminin yalnız idari sonuç değil, yatırım değerini etkileyen somut zarar doğurduğu |
| Teknik belirsizlik | Bağlantı bölgesi kayıtları, sıra bilgisi, alternatif bağlantı notları | Mahkemenin işlem dosyasını görmeden denetim yapmasının zorlaştığı |
Ara değerlendirme: Yürütmenin durdurulması talebi, iptal davasının kısa özeti değildir. Ayrı bir bölüm olarak açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar unsurlarını belgeyle kurmalıdır.
Varsayımsal Dosya Üzerinden Uygulama
Varsayımsal olay: Bir enerji şirketi, depolamalı GES projesi için EPDK Başvuru Sistemi üzerinden önlisans başvurusu yapmıştır. Başvuru eksiksiz sayılarak değerlendirmeye alınmış, proje Kurum internet sitesinde duyurulmuş, üçüncü kişi itiraz süresi geçmiştir. Daha sonra TEİAŞ tarafından ilgili bağlantı bölgesinde uygun bağlantı görüşü oluşturulamadığı belirtilmiş; ancak görüşün ekleri başvuru sahibine gönderilmemiş, kalan kapasite hesabı açıklanmamış ve başvuru sahibinden proje gücünü kalan kapasiteye göre revize etmesi istenmemiştir. Nihai EPDK Kurul kararı ise başvuruyu uygun bağlantı görüşü bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.
Bu senaryoda ilk kontrol, başvurunun EPLY m. 13/2 uyarınca hangi tarihte değerlendirmeye alınmış sayıldığıdır. Çünkü EPLY m. 15/9(b), depolamalı başvuruların değerlendirmeye alınma sırasına göre TEİAŞ’a gönderileceğini öngörmektedir. İkinci kontrol, TEİAŞ görüşünün EPLY m. 15/2(b) kapsamında kırk beş gün içinde oluşturulup oluşturulmadığıdır. Üçüncü kontrol, görüşün EPLY m. 15/2(c) uyarınca on iş günü içinde başvuru sahibine bildirilip bildirilmediğidir.
Dördüncü kontrol, depolamalı başvurulara özgü kalan kapasite ve revizyon mekanizmasıdır. Başvuru kapasiteyi aşan ilk başvuru ise, kalan kapasite hesaplanmış mı, proje kurulu gücünün kalan kapasiteye göre revizyonu istenmiş mi, hesaplanan kapasite asgari limitlerin altında mı kalmış, bu soruların cevapları aranmalıdır. Beşinci kontrol, EPDK Kurul kararının m. 16/4(a) veya m. 16/4(c) bakımından hangi maddi olguya dayandığıdır.
Bu dosyada dava dili, “mahkeme projeye bağlantı versin” talebi gibi kurulmaz. İptal davası, idarenin depolamalı başvuru için öngörülen işlem zincirini işletip işletmediğini, ret kararının sebep unsurunu yeterli teknik belgeyle açıklayıp açıklamadığını ve başvuru sahibinin itiraz/revizyon imkanını fiilen kullanıp kullanamadığını denetlemeye yönelir.
Ara değerlendirme: Somut uygulamada başarıyı belirleyen şey, genel enerji piyasası anlatısı değil; işlem zincirinin tarih, madde, belge ve süre düzeyinde kurulmasıdır.
Dava Dilekçesinde Argüman Sırası
Bu tür bir dava dilekçesi ilk bölümde tarafları, dava konusu EPDK Kurul kararını, varsa dayanak TEİAŞ görüşünü, tebliğ tarihini ve talep sonucunu açık biçimde göstermelidir. Tebliğ tarihi belirsiz bırakılmamalıdır; çünkü 2577 sayılı Kanun m. 7 kapsamında altmış günlük dava süresi bu tarihe göre hesaplanacaktır.
İkinci bölümde başvurunun kronolojisi yazılmalıdır: EPDK Başvuru Sistemi üzerinden başvuru, teminat ve başvuru belgeleri, eksiklik incelemesi, değerlendirmeye alınma tarihi, duyuru ve üçüncü kişi itiraz süreci, teknik değerlendirme aşaması, TEİAŞ’a gönderilme, bağlantı görüşünün oluşması, bildirimin yapılıp yapılmaması ve Kurul kararı. Kronoloji, hukuk metninde süs değildir; hangi maddede kırılma olduğunu gösterir.
Üçüncü bölümde hukuki dayanaklar sıralanmalıdır. 6446 sayılı Kanun m. 7/10-11 ve m. 23; EPLY m. 12, 13, 15/2(a)-(c), 15/9(b), 16/1, 16/4(a)-(c); 2577 sayılı Kanun m. 2, 7, 20 ve 27 ayrı başlıklarla işlenmelidir. Bu maddeler yalnız kaynakça gibi dizilmemeli; her maddenin somut dosyadaki karşılığı gösterilmelidir.
Dördüncü bölümde teknik belirsizlikler yazılmalıdır. Bağlantı kapasitesi hangi tarihli veriye göre yok sayılmıştır, başvuru hangi sıradadır, önceki başvurular kapasiteyi tüketmiş midir, kalan kapasite hesabı yapılmış mıdır, alternatif bağlantı noktası veya özel direkt hat ihtimali tartışılmış mıdır, depolama ünitesinin sistem etkisi dikkate alınmış mıdır? Bu sorular mahkemeden talep edilecek ara kararların temelini oluşturur.
Beşinci bölümde yürütmenin durdurulması, açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar ayrımıyla kurulmalıdır. Son bölümde ise TEİAŞ ve EPDK işlem dosyalarının celbi, kapasite hesap kayıtları, iç yazışmalar, başvuru sırası kayıtları, bağlantı bölgesi analizleri ve bilirkişi incelemesi talepleri açıkça yazılmalıdır.
İç bağlantı: Depolamalı önlisans reddinin genel dava kurgusu için EPDK Kurul kararıyla depolamalı önlisans reddi analizine; enerji projeleri ve bağlantı süreçleri bakımından Enerji ve Altyapı Hukuku sayfasına; idari dava ve yürütmenin durdurulması çizgisi için İdare Hukuku ve İdari Yargı sayfasına bakılabilir. Güncel değerlendirmeler Analizler bölümünde yer almaktadır.
Kontrol Listesi: İlk İncelemede İstenen Belgeler
Ret kararından sonra hazırlanacak ilk dosya incelemesi, belge toplama listesini açık biçimde içermelidir. Eksik belgeyle yapılan hukuki değerlendirme, özellikle bağlantı kapasitesi uyuşmazlıklarında yanlış sonuca götürebilir. Aşağıdaki liste, somut dosyaya göre genişletilmeli veya daraltılmalıdır.
- EPDK Başvuru Sistemi başvuru formu ve tüm ekleri.
- Başvuru tarihini, eksiklik tamamlama sürecini ve değerlendirmeye alınma tarihini gösteren Kurum kayıtları.
- UETS tebligat kayıtları, EPDK yazıları ve Kurul kararının tebliğ bilgisi.
- TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi bağlantı görüşü ve görüş ekleri.
- Bağlantı bölgesi, trafo merkezi, gerilim seviyesi ve kapasite hesabına ilişkin teknik kayıtlar.
- Başvuru sırası, aynı bağlantı bölgesindeki diğer başvurular ve kapasite tahsis durumuna ilişkin bilgiler.
- EPLY m. 15/9(b) kapsamında kalan kapasite veya revizyon değerlendirmesi yapılıp yapılmadığını gösteren yazışmalar.
- Dağıtım şirketi görüşü olumluysa bu görüşün TEİAŞ olumsuz görüşüyle nasıl ilişkilendirildiğini gösteren belgeler.
- Proje teknik bilgi formu, depolama kapasitesi, kurulu güç, bağlantı senaryosu ve teknik danışman notları.
- Finansman, teminat, ekipman, arazi ve proje takvimi belgeleri.
Ara değerlendirme: Bu belgeler yalnız dosyayı kalabalıklaştırmak için istenmez. Her biri, ret kararının hangi aşamada ve hangi gerekçeyle kurulduğunu görünür hale getirmek için gereklidir.
İdarenin Muhtemel Savunmaları ve Cevap Hattı
İdare, bu tür davalarda sistem güvenliği, kapasite kısıtı, önceki tahsisler, bağlantı bölgesindeki teknik sınırlar ve kamu yararı gerekçelerine dayanabilir. Bu savunmalar ilke olarak meşrudur. Elektrik iletim sisteminin güvenli işletilmesi, idarenin göz ardı edebileceği bir başlık değildir. Ancak meşru amaç, soyut gerekçeyle işlem kurma yetkisi vermez.
Başvuru sahibi bakımından daha isabetli cevap hattı, “idare hiçbir koşulda ret veremez” iddiası değildir. Cevap, idarenin ret sonucuna giderken mevzuatın öngördüğü işlem zincirini işletip işletmediği üzerinde kurulmalıdır. Kapasite gerçekten dolu olabilir; fakat bu durumda kapasitenin hangi veriyle, hangi sıraya göre ve hangi bağlantı bölgesi hesabıyla dolduğu gösterilmelidir. Revizyon imkanı yoksa, neden olmadığı açıklanmalıdır.
İdarenin teknik takdir yetkisi de sınırsız değildir. Mahkeme idarenin yerine geçerek yeni kapasite hesabı yapmaz; ancak teknik takdirin hukuki sınırlar içinde kullanılıp kullanılmadığını denetler. Bu sınırlar, özellikle sebep unsurunun somutluğu, usul adımlarının işletilmesi, başvuru sahibinin görüşe karşı itiraz edebilmesi ve nihai kararın gerekçesinin anlaşılabilir olmasıdır.
Ara değerlendirme: İdarenin teknik savunmasını zayıflatmanın yolu, teknik alanı küçümsemek değildir. Aksine teknik alanı belge, madde ve süre düzeyinde görünür kılmak gerekir.
Portföy ve Yeni Başvuru Stratejisi
Depolamalı önlisans reddi, yatırımcının bütün portföyünü tek davaya kilitlemesini gerektirmeyebilir. İptal davası ve yürütmenin durdurulması talebi devam ederken, farklı bağlantı bölgesi, farklı proje gücü veya farklı saha üzerinden yeni başvuru ihtimalleri değerlendirilebilir. Ancak bu süreç, devam eden davadaki teknik ve hukuki tezlerle çelişmeyecek şekilde yürütülmelidir.
Örneğin dava dosyasında belirli bağlantı bölgesinde kapasite hesabının eksik yapıldığı savunulurken, yeni başvuru hazırlığında aynı bölgenin mutlak şekilde kapalı olduğu varsayımıyla hareket edilmesi ileride idarenin karşı argümanına dönüşebilir. Buna karşılık proje gücünün kalan kapasiteye göre düşürülmesi ihtimali, EPLY m. 15/9(b)’deki revizyon mekanizmasının neden tartışılması gerektiğini güçlendirebilir.
Ret sonrası dönemde sözleşme hukuku boyutu da gözden kaçırılmamalıdır. Ekipman tedariki, arazi kullanım hakları, finansman ön şartları, teminat mektupları ve proje şirketi içi sermaye planlaması, idari davadan bağımsız ticari riskler doğurabilir. Bu nedenle enerji hukuku analizi, sözleşme ve finansman belgelerinin incelenmesiyle birlikte yürütülmelidir.
Ara değerlendirme: Dava, idari işlemin hukuka uygunluğunu hedefler; portföy stratejisi ise yatırım değerini korumaya çalışır. Bu iki hat aynı teknik gerçeklikten beslenmezse, biri diğerini zayıflatabilir.
Sık Sorulan Sorular
TEİAŞ olumsuz bağlantı görüşüne karşı hangi süre önemlidir?
EPLY m. 15/2(c) uyarınca Kuruma sunulan bağlantı görüşünün başvuru sahibine on iş günü içinde bildirilmesi, başvuru sahibinin de kabul belgesi veya gerekçeli itirazını on iş günü içinde sunması gerekmektedir. Nihai EPDK Kurul kararına karşı iptal davası bakımından ise 2577 sayılı Kanun m. 7’deki genel altmış günlük dava süresi ayrıca hesaplanmalıdır.
EPLY m. 15/9(b) depolamalı başvurularda neden önemlidir?
Bu hüküm, depolamalı başvuruların değerlendirmeye alınma sırasına göre TEİAŞ’a gönderilmesini, kapasite dolana kadar bağlantı görüşü verilmesini ve kapasiteyi aşan ilk başvuru bakımından kalan kapasiteye göre revizyon imkanının tartışılmasını öngörmektedir. Bu mekanizma işletilmeden doğrudan ret sonucuna gidilmişse, işlem zinciri yönünden ciddi tartışma alanı doğabilir.
EPDK Kurul kararında hangi ret bendinin kullanıldığı neden önemlidir?
EPLY m. 16/4(a) uygun bağlantı görüşü verilmeyen başvurulara, m. 16/4(c) ise uygun bağlantı görüşü oluşturulamayan veya özel direkt hat tercih edilmeyen başvurulara ilişkindir. Kurul kararının hangi maddi olguyu hangi bende bağladığı açık değilse, ret kararının sebep ve gerekçe unsuru tartışılabilir.
TEİAŞ görüşü başvuru sahibine bildirilmemişse ne tartışılır?
Bu durumda EPLY m. 15/2(c)’deki kabul veya gerekçeli itiraz mekanizmasının fiilen işletilip işletilmediği tartışılır. Bildirim yalnız bilgi verme işlemi değildir; başvuru sahibinin teknik görüşe karşı cevap, itiraz ve gerekiyorsa revizyon iradesi ortaya koyabilmesi için kurucu bir adımdır.
Yürütmenin durdurulması talebi hangi belgelerle güçlenir?
TEİAŞ görüşü, görüş ekleri, kapasite hesapları, UETS tebligat kayıtları, başvuru sırası belgeleri, proje takvimi, finansman yazışmaları, ekipman ve arazi sözleşmeleri, teminat riskleri ve bağlantı kapasitesi penceresinin kaybını gösteren belgeler talebi güçlendirebilir. Soyut yatırım zararı iddiası yeterli görülmeyebilir.
Depolama taahhüdü başvurunun olumlu sonuçlanmasını sağlar mı?
Hayır. Depolama taahhüdü tek başına olumlu bağlantı görüşü veya önlisans hakkı doğurmaz. Ancak idarenin depolamalı başvuruyu özel mevzuat hükümleri içinde değerlendirmesi, EPLY m. 15/9(b)’deki sıra, kapasite ve revizyon mekanizmasını somut dosyada tartışması gerekir.
Result
TEİAŞ olumsuz bağlantı görüşüne dayalı depolamalı önlisans reddi, genel bir “teknik takdir” başlığı altında geçiştirilemeyecek kadar belirli bir mevzuat zincirine bağlıdır. 6446 sayılı Kanun m. 7/10-11 ve m. 23, başvurunun kanuni çerçevesini; EPLY m. 12 ve 13, başvurunun usul başlangıcını; EPLY m. 15/2(a)-(c) ve m. 15/9(b), bağlantı görüşü, bildirim, itiraz ve revizyon mekanizmasını; EPLY m. 16/1 ve m. 16/4(a)-(c), nihai ret kararını; 2577 sayılı Kanun m. 2, 7, 20 ve 27 ise yargısal denetim, süre ve yürütmenin durdurulması rejimini göstermektedir.
Bu nedenle ret kararı alan yatırımcı açısından ilk yapılacak iş, yalnız dava dilekçesi yazmak değildir. Önce madde ve süre haritası çıkarılmalı; TEİAŞ görüşünün hangi tarihte istendiği, hangi tarihte Kuruma sunulduğu, başvuru sahibine hangi içerikle bildirildiği, on iş günlük kabul/itiraz imkanının tanınıp tanınmadığı, kalan kapasite ve revizyon değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığı ve Kurul kararının hangi ret bendine dayandığı belirlenmelidir.
Başvuru sahibinin korunması gereken beklentisi, her durumda önlisans almak değildir. Korunması gereken beklenti, başvurunun ilan edilmiş kapasite rejimi, mevzuatta öngörülen işlem basamakları, açık süre kuralları ve denetlenebilir teknik gerekçe içinde değerlendirilmesidir. Dosya bu düzeyde kurulduğunda, uyuşmazlık soyut enerji politikası tartışması olmaktan çıkar; mahkemenin denetleyebileceği bir idari işlem dosyasına dönüşür.
Depolamalı Önlisans Reddi Dosyaları İçin Ön Değerlendirme
TEİAŞ olumsuz bağlantı görüşü, EPDK Kurul kararı, EPLY m. 15/2 ve m. 15/9(b) süreci, kalan kapasite/revizyon ihtimali, dava süresi ve yürütmenin durdurulması talebi bakımından dosyanızın teknik-hukuki çerçevesini birlikte inceleyebiliriz. İlk adım, tebliğ tarihi ve işlem dosyasının eksiksiz biçimde belirlenmesidir.
Ön değerlendirme talebi ile dosyanızdaki süre, delil ve dava stratejisi başlıklarını iletebilirsiniz.
Kaynakça ve Atıf Listesi
Resmi Kaynaklar
- EPDK, Elektrik Piyasası Lisans İşlemleri ve önlisans değerlendirme süreci.
- EPDK, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği.
- EPDK, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği.
- TEİAŞ, elektrik piyasası yönetmelikleri ve bağlantı mevzuatı erişim sayfası.
- 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, özellikle m. 7/10-11 ve m. 23.
- Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği, özellikle m. 12, m. 13, m. 15/2(a)-(c), m. 15/9(b), m. 16/1 ve m. 16/4(a)-(c).
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, özellikle m. 2, m. 7, m. 20 ve m. 27.
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve UETS uygulamasıyla ilgili ikincil düzenlemeler.
Mahkeme Kararları
- AYM, Sencer Başat ve Diğerleri, B. No: 2013/7800, 18.06.2014.
- AYM, Mehmet Okyar, B. No: 2017/38342, 13.02.2020.
- AYM, Aziz Bankur ve Diğerleri, B. No: 2018/25145, 14.06.2023.
- Danıştay içtihadında idari işlemin sebep unsuru, işlem dosyasının celbi ve teknik takdirin hukuki denetimi çizgisi, konu bakımından genel çerçeve olarak dikkate alınmıştır.
Bilimsel ve Teknik Çalışmalar
- Yenilenebilir üretim, iletim kapasitesi, sistem esnekliği ve depolama teknolojilerinin şebeke işletmesine etkisine ilişkin teknik literatür, bu metinde genel çerçeve olarak dikkate alınmıştır; müşteri dosyalarına ait özel belge ve şirket adları metne taşınmamıştır.

[…] ceza davası gibi düşünülmemelidir. Bu tür dosyalarda EPDK RES/GES önlisans başvurusu ve TEİAŞ olumsuz bağlantı görüşü süreçleriyle bağlantılı idari işlem zinciri de […]
[…] çalışmasını gerektirir. Çiftçi & Partners’ın EPDK önlisans başvurularına ve TEİAŞ bağlantı görüşü uyuşmazlıklarına ilişkin önceki analizlerinde de görüldüğü gibi, enerji hukukunda karar yalnızca idari metin […]
Comments are closed.