Kısa cevap: Cevap dilekçesi, yalnız “davayı kabul etmiyorum” denilen bir metin değildir. HMK m. 129; savunma vakıalarının açık özetlerini, her vakıanın hangi delille ispat edileceğini, talep sonucunu ve imzayı zorunlu bir çerçeve içinde saymaktadır. Süre kural olarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; bu süre içinde hazırlamanın çok zor veya imkânsız olduğu hâllerde, yine bu süre dolmadan ek süre istenebilir. En kritik hata, vakıaları ve delilleri soyut bırakmaktır.
Bu içerik 20.05.2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Dava dilekçesi kapıya geldiğinde birçok kişi önce olaya öfkeleniyor, sonra internette bulduğu ilk örneği biraz değiştirip mahkemeye vermeye çalışıyor. Cevap dilekçesi tam bu noktada tökezliyor. Çünkü mahkeme, davalının gerçekten neye itiraz ettiğini, hangi olayı inkâr ettiğini, hangi olguyu ileri sürdüğünü ve bunu neyle ispatlayacağını bu metinden okumak istiyor. “Davacı haksızdır” cümlesi savunma değil; çoğu dosyada yalnızca boş bir tepki oluyor.
HMK 129’un önemi tam burada başlıyor. Bu madde, cevap dilekçesinin omurgasını kuruyor. Hangi bentler eksikse hâkim tamamlama süresi veriyor, hangi bentler soyutsa savunma zayıflıyor, hangi deliller cevap dilekçesinde gösterilmediyse sonradan dosyaya sokulması ciddi bir sorun hâline geliyor. Özellikle ticari alacak, boşanma, tazminat ve tapu uyuşmazlıklarında cevap dilekçesi; süre, delil ve ispat stratejisini aynı anda kuran ana belgedir.
HMK 129 cevap dilekçesinden tam olarak ne istiyor?
HMK m. 129, dava dilekçesine karşı verilecek savunmanın biçimini ve içeriğini sayma yöntemiyle düzenlemektedir. Bu nedenle cevap dilekçesi serbest kompozisyon değil, kontrol listesiyle hazırlanan bir usul belgesidir. Uygulamada en çok gözden kaçan iki bent, 129/1-d ve 129/1-e bentleridir. Birinde savunma vakıalarının açık özeti, diğerinde ise her vakıanın hangi delille ispat edileceği istenir. Bu iki bent, somutlaştırma yükünün davalı taraf bakımından en yoğun göründüğü yerdir.
Güncel madde metni kutusu:
HMK m. 129/1: Cevap dilekçesinde mahkemenin adı, taraf bilgileri, davalının T.C. kimlik numarası, varsa temsilci ve vekil bilgileri, savunma vakıalarının açık özeti, her vakıanın hangi delille ispat edileceği, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza yer almalıdır.
HMK m. 129/2: 121. madde cevap dilekçesi hakkında da uygulanır. Yani elinizdeki belgeler dilekçeye eklenmeli; başka yerden getirilecek kayıtlar için de bunların bulunmasını sağlayacak açıklama yapılmalıdır.
HMK m. 130: 129/1’in (a), (b), (c), (ç) ve (ğ) bentlerindeki eksiklikler için bir haftalık tamamlama süresi verilir. Bu eksiklik süre içinde giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılır.
Burada kritik ayrım şudur: her eksiklik aynı ağırlıkta sonuç doğurmaz. Mahkeme adı, taraf bilgisi, kimlik numarası, temsilci bilgisi ve imza gibi temel sütunlar eksikse HMK 130 devreye girer. Buna karşılık savunma vakıalarının yetersiz anlatılması veya delillerin soyut bırakılması çoğu zaman “cevap dilekçesi hiç verilmemiş sayılır” sonucuna değil, savunmanın etkisizleşmesine ve delil tartışmasının daralmasına yol açar. Bu yüzden cevap dilekçesinin en tehlikeli kusuru bazen usulden değil, içerikten kaynaklanır.
| Bent | İstenen unsur | Pratik anlamı | Eksiklik riski |
|---|---|---|---|
| a | Mahkemenin adı | Dilekçenin hangi dosyaya ve merciye hitaben verildiği netleşir | HMK 130 kapsamında tamamlama; sürerse cevap verilmemiş sayılması riski |
| b | Tarafların adı, soyadı ve adresleri | Tebligat ve taraf teşhisi doğru kurulur | Yanlış tebligat, usul itirazı ve tamamlama süresi |
| c | Davalının T.C. kimlik numarası | Gerçek kişi davalı bakımından kimlik netliği sağlar | HMK 130 kapsamında eksiklik |
| ç | Varsa temsilci ve vekil bilgileri | Vekille takip, tebligat ve temsil zinciri belirlenir | HMK 130 kapsamında eksiklik |
| d | Savunma vakıalarının açık özeti | “Neye dayanıyorum?” sorusuna somut cevap verir | Soyut savunma, sonradan genişletme yasağı ve ispat zafiyeti |
| e | Her vakıanın hangi delille ispat edileceği | Delil planı kurulur; belge, tanık, bilirkişi, kayıt ayrılır | Geç delil tartışması, HMK 145 engeli, ispat kaybı |
| f-g | Hukuki sebepler ve açık talep sonucu | Ret, kısmi kabul, zamanaşımı, husumet gibi savunma istemleri netleşir | Belirsiz talep sonucu savunma yönünü bulanıklaştırır |
| ğ | İmza | Dilekçenin aidiyeti tamamlanır | HMK 130 kapsamında en kritik şekil eksikliklerinden biridir |
İki haftalık süre ne zaman başlar, dilekçe nereye verilir?
HMK m. 127’ye göre cevap dilekçesi verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu, “mahkeme isterse uzar” denilen gevşek bir süre değildir. Ek süre istenebilecekse bile, başvuru yine bu iki haftalık ana süre içinde yapılmalıdır. Kanun, hazırlamanın çok zor veya fiilen imkânsız olduğu hâllerde bir defaya mahsus ve en fazla bir aylık ek süreye izin vermektedir. Süre geçtikten sonra “ben hazırlayamadım” demek, çoğu dosyada kurtarıcı olmamaktadır.
Sürenin başlangıcı özellikle elektronik tebligatlı dosyalarda yanlış hesaplanmaktadır. Avukatla takip edilen dosyalarda e-tebligat, elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılmaktadır. Bu nedenle UETS ekranına düşen tarih ile yasal tebliğ tarihi aynı gün olmayabilir. Süre hesabını ekran görüntüsü, tebligat kaydı ve UYAP düşüm tarihi birlikte okunmadan yapmak risklidir.
Süre uyarısı: Ek cevap süresi isteniyorsa, bu talep iki haftalık ana süre dolmadan mahkemeye sunulmalıdır. Talep kabul edilirse ek süre, cevap süresinin bitiminden sonra işlemeye başlar ve bir ayı geçemez. Süresi geçtikten sonra yapılan mehil başvuruları çoğu dosyada cevap verilmemesinin sonucunu ortadan kaldırmaz.
| İşlem | Süre / başlangıç | Merci / mahkeme | Gerekli belge veya kayıt | Yanlış yol riski |
|---|---|---|---|---|
| Cevap dilekçesinin verilmesi | Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta | Davanın açıldığı mahkeme | Tebligat mazbatası, UYAP kayıtları, dilekçe metni | Süre kaçarsa HMK 128 sonucu doğar |
| Ek cevap süresi talebi | Ana süre dolmadan | Aynı dosyaya dilekçe ile | Hazırlığın neden zor veya imkânsız olduğunu gösteren açıklama ve ekler | Geç başvuruda ek süre talebi reddedilebilir |
| Belge eklerinin tamamlanması | Dilekçeyle birlikte; ayrıca ön inceleme aşamasında verilen kesin sürede | Aynı mahkeme | Sözleşme, ihtarname, banka dekontu, ticaret sicili, e-posta, kayıt bilgisi | Dilekçede gösterilmeyen delil için HMK 145 tartışması doğar |
| Eksikliğin tamamlanması | Hâkimin verdiği 1 haftalık süre | Aynı mahkeme | Eksik bentlere ilişkin düzeltme dilekçesi | Eksiklik giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılabilir |
| Usule aykırı ret veya dikkate almama itirazı | Genellikle hükümle birlikte | İstinaf merciinde inceleme | Duruşma tutanağı, ret ara kararı, tebligat ve sunulan delil listesi | Ret gerekçesi tutanağa geçirilmezse kanun yolu iddiası zayıflar |
Bent bent cevap dilekçesi kontrol listesi
İyi bir cevap dilekçesi, madde bentlerini sadece tekrar etmez; her bir bent için somut dosya malzemesi üretir. Örneğin “mahkemenin adı” yalnız başlık değildir. Aynı uyuşmazlıkta görev veya yetki itirazınız varsa, bunu daha ilk cevap içinde net kurmanız gerekir. “Taraf bilgileri” kısmı da sadece nüfus cümlesi değildir; özellikle şirket davalarında tebligata elverişli adres ile ticaret sicili adresi arasında çelişki varsa dosya bunu hemen görmelidir.
En fazla işçilik gerektiren kısım savunma vakıaları bölümüdür. Burada davacının her iddiasına cümle cümle cevap vermek yerine, savunmanın omurgasını sıra numarası altında kurmak daha doğrudur. Örneğin: “1. Sözleşme bedeli 1.200.000 TL değil 900.000 TL olarak revize edilmiştir. 2. Gecikme davalıdan değil, davacının onay vermemesinden kaynaklanmıştır. 3. Fatura kalemlerinin bir bölümü iade edilmiştir.” Bu kurgu, hem hâkimin dosyayı okumasını hem de delil eşleştirmesini kolaylaştırır.
Delil kısmında da “tanık, bilirkişi, keşif ve her türlü yasal delil” gibi alışkanlık kalıpları tek başına yeterli görülmemelidir. Hangi vakıa hangi delille ispatlanacak sorusu mutlaka görünür olmalıdır. Sözleşme bedeli için ek protokol ve banka dekontu, teslim tarihi için sevk irsaliyesi ve e-posta yazışması, kusur savunması için servis formu ve teknik bilirkişi incelemesi ayrı ayrı gösterilmelidir. Bu yapılmadığında savunma soyutlaşır; yargılama ilerledikçe delilin dosyaya girişi tartışmalı hâle gelir.
Delil listesi, belge ekleri ve somutlaştırma yükü
HMK 129/2, 121. maddeyi cevap dilekçesine de uyguladığı için, davalının elindeki belgeleri dilekçesine eklemesi beklenir. Başka yerden getirilecek kayıtlar varsa bunların bulunmasını sağlayacak açıklama da dilekçede yer almalıdır. Bu yüzden “ticaret sicili kayıtları getirtilsin” demek yerine hangi şirketin hangi tarihli sicil kaydının istendiği; “banka kayıtları getirtilsin” demek yerine hangi bankanın hangi hesap hareketlerinin dosyayla ilgili olduğu açıklanmalıdır.
Burada asıl hukuki ayrım, delilin gösterilmesi ile delilin sunulması arasındadır. Delil gösterme, hangi vakıayı hangi araçla ispatlayacağınızı dilekçede bildirmektir. Delil sunma ise bu gösterdiğiniz belgenin veya listenin dosyaya fiilen kazandırılmasıdır. Doktrinde ve kararlarda bu ayrımın karıştığı çok sayıda dosya vardır. Cevap dilekçesinde hiç gösterilmeyen yeni bir belge ile, cevap dilekçesinde “şirket kayıtları” diye işaret edilen belgenin sonradan dosyaya sunulması aynı değildir.
Gerçek ayrım: Cevap dilekçesi vermemek başka, cevap dilekçesi verip savunmayı eksik kurmak başka, savunmayı kurup belgeyi sonradan dosyaya sunmak ise daha başka bir meseledir. HMK 128, 129, 140 ve 145 bu üç duruma aynı sonucu bağlamaz. Dosyada önce hangi sorunun yaşandığı netleştirilmelidir.
| Vakıa türü | Tipik delil | Dilekçede nasıl gösterilmeli? | Dosyaya eklenmesi gereken belgeler |
|---|---|---|---|
| Sözleşme ilişkisi ve bedel | Sözleşme, ek protokol, fatura, dekont | Hangi ödeme veya hangi protokolün hangi iddiayı çürüttüğü yazılmalı | İmzalı sözleşme nüshaları, banka dekontları, cari hesap özeti |
| İfa, teslim veya ayıp savunması | İrsaliye, teslim tutanağı, servis formu, fotoğraf, e-posta | Tarih ve olay bazlı bağ kurulmalı | İrsaliye, servis kayıtları, teknik yazışmalar |
| Kusur veya davranış vakıaları | Tanık, kamera kaydı, uzman raporu | Her tanığın hangi olayı bildiği ayrı yazılmalı | Tanık isimleri, varsa kayıtların yer aldığı kaynak bilgisi |
| Usul savunmaları | Tebligat kaydı, yetki sözleşmesi, dava şartı belgesi | İtirazın hukuki sebebi ve sonucu açık gösterilmeli | Tebligat çıktısı, sözleşme maddesi, şirket yetki evrakı |
Eksik veya geç cevapta hangi sonuçlar doğar?
Süresinde cevap verilmemesinin en bilinen sonucu HMK 128’dir: davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır. Bu, davanın otomatik kabulü anlamına gelmez; fakat savunmanın kapsamını ciddi biçimde daraltır. Özellikle yeni vakıa ileri sürme, karşı dava kurma, delil planını sonradan genişletme ve dosyanın eksenini değiştirme alanı daralır. Bu nedenle “nasıl olsa inkâr edilmiş sayılıyorum” rahatlığı çoğu zaman pahalıya mal olur.
Öte yandan süresinde verilen ama eksik düzenlenen cevap dilekçesinde hangi bentlerin hangi sonuca bağlandığı iyi bilinmelidir. HMK 130 yalnız belirli şekli eksikliklere bir haftalık tamamlama süresi verir. Buna karşılık vakıaların ve delillerin zayıf kurulması, çoğu kez daha sonra toparlaması güç bir ispat riski yaratır. Yargılama ilerledikçe savunma genişletme yasağı, sonradan delil gösterme sınırlaması ve karşı tarafın açık muvafakati sorunları üst üste biner.
| Hata | Hemen doğan sonuç | Süre / merci boyutu | İspat ve kanun yolu riski |
|---|---|---|---|
| Hiç cevap vermemek | HMK 128 uyarınca inkâr edilmiş sayılma | 2 haftalık cevap süresi kaçırılmış olur | Yeni vakıa ve delil zemini daralır; istinafta telafisi zorlaşır |
| İmzasız veya temel bilgileri eksik cevap | HMK 130 kapsamında 1 haftalık tamamlama | Eksiklik aynı mahkemede giderilir | Giderilmezse cevap verilmemiş sayılması riski vardır |
| Vakıaları soyut yazmak | Savunma çerçevesi belirsiz kalır | Tahkikatta genişletme yasağına çarpabilir | Delilin hangi olayı ispat ettiği anlaşılmaz; karar aleyhe dönebilir |
| Delilleri genel kalıpla göstermek | Somutlaştırma yükü zayıflar | Ön inceleme ve tahkikatta tartışma çıkar | HMK 145 kapsamında sonradan delil talebi reddedilebilir |
| Ret ara kararını tutanağa işletmemek | Usul itirazı muğlak kalır | Çoğu zaman hükümle birlikte istinafta ileri sürülür | Hangi delilin niçin reddedildiği netleşmezse kanun yolu iddiası zayıflar |
Yanlış yol uyarısı: Cevap dilekçesindeki eksiklik veya delilin dikkate alınmaması çoğu dosyada tek başına ayrı bir başvuru yolu yaratmaz. Bu tür usul hataları genellikle hükümle birlikte istinafta ileri sürülür. Bu yüzden duruşma tutanağına hangi savunmanın veya hangi delilin neden reddedildiğini açık geçirmeniz önemlidir.
Yargıtay ve doktrin hangi çizgiyi kuruyor?
HMK 129 çevresindeki tartışma yalnız metin yorumu değildir. Uygulama, cevap dilekçesi vermeyen davalının delil hakkı, dilekçede gösterilen delilin sonradan sunulup sunulamayacağı ve savunma vakıalarının ne kadar somut olması gerektiği üzerinde dönmektedir. Bu yüzden karar çizgisini birkaç başlık altında okumak gerekir.
1. YHGK, E. 2014/695, K. 2016/522, T. 20.04.2016
Bu karar, süresinde cevap vermeyen davalının daha sonra delil bildirme imkânına dar yaklaşan temel içtihatlardan biridir. Kararda, cevap dilekçesi verilmediği için savunmanın dayanağı olarak süresinde ileri sürülmüş bir delil bulunmadığı, bu nedenle mahkemenin davalıya sonradan delil göstermesi için ayrıca süre vermesinin yasal zemininin olmadığı vurgulanmaktadır. Özellikle boşanma ve aile mahkemesi dosyalarında hâlen çok sık atıf yapılan çizgi budur.
2. YHGK, E. 2017/2626, K. 2021/814
Bu karar ve karar üzerine yapılan değerlendirmeler, cevap dilekçesinde gösterilen delilin sonradan dosyaya sunulması ile hiç gösterilmeyen yeni delilin sonradan ileri sürülmesi ayrımını keskinleştirmektedir. Ayrıca tanık deliline dayanılmışsa, bazı somut koşullarda HMK 243 çerçevesinde hazır edilen tanığın dinlenmesi gerektiği de tartışılmıştır. Pratik mesaj şudur: dosyada önce “delil hiç gösterilmedi mi, yoksa gösterilip sunulması mı gecikti?” sorusu cevaplanmalıdır.
3. YHGK, E. 2018/345, K. 2021/1562
Ziynet alacağı bağlamındaki bu karar, cevap dilekçesinde ileri sürülen savunma vakıalarının somutlaştırılması gereğini öne çıkarmaktadır. Savunma yalnız sonuç cümlesiyle değil, olgusal iskelet ve ona bağlı delil zinciriyle kurulmalıdır. “Takılar bana aitti” demek başka, hangi takının ne zaman ve hangi belgeyle ilişkilendirildiğini göstermek başkadır. HMK 129/1-d ve 1-e bendinin gerçek işlevi tam burada görünmektedir.
4. YHGK, E. 2020/314, K. 2023/188
Muris muvazaası dosyasında öne çıkan bu karar da savunma vakıaları ile delil ilişkisinin genel cümlelerle kurulamayacağını göstermektedir. Cevap dilekçesinde ispat yükünü taşıyan savunma ayrıntısız bırakılırsa, sonradan getirilen dekont, tanık veya açıklama çoğu zaman beklenen etkiyi yaratmaz. Yani cevap dilekçesi, kanun yolu aşamasına bırakılacak bir taslak değil; ilk ispat planıdır.
Doktrinde Cenk Akil, Özden Özkaya-Ferendeci ile Ulukapı/Yardımcı çalışmaları birlikte okunduğunda ortak nokta nettir: cevap dilekçesi vermeyen davalının konumu ile cevap dilekçesi verip savunmayı ve delili eksik kuran davalının konumu aynı değildir; HMK 145 istisnası ise savunma ihmalkârlığını otomatik olarak temizleyen bir kapı değildir. Bu nedenle cevap dilekçesi, sürenin son akşamında yalnız şeklen yetiştirilecek bir form değil, dosyanın savunma mimarisidir.
Somut dosya senaryosu
Örnek olay: İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan alacak davasında davacı, teslim edilmeyen ürünler nedeniyle 750.000 TL talep etmektedir. Davalı şirketin elinde ek protokol, teslim irsaliyeleri ve banka dekontları vardır; ayrıca gecikmenin davacının teknik onay vermemesinden kaynaklandığını bilen iki çalışan tanık bulunmaktadır. Davalı, iki haftalık süreyi kaçırmadan cevap dilekçesini verir; fakat yalnız “davacı haksızdır, tüm taleplerin reddini isteriz, tanık ve bilirkişi deliline dayanıyoruz” yazar ve hiçbir vakıayı sıra numarası altında açıklamaz. Yargılama ilerlediğinde dekontların hangi ödemeye ait olduğu, tanıkların hangi tarihteki olayı bildiği ve ek protokolün hangi iddiayı çürüttüğü belirsiz kalır. Dosyada cevap dilekçesi vardır; ama savunmanın omurgası zayıf kurulduğu için ispat gücü beklenenden düşük olur.
Aynı dosyada başka bir senaryo düşünelim. Davalı, cevap dilekçesinde “01.03.2026 tarihli ek protokol ile bedel 900.000 TL’ye revize edilmiştir; 15.03.2026 ve 28.03.2026 tarihli dekontlarla toplam 600.000 TL ödeme yapılmıştır; gecikme davacının 10.04.2026 tarihine kadar teknik onay vermemesinden kaynaklanmıştır” diye vakıaları sıra numarası altında yazar; her vakıanın karşısına delili koyar ve eklerini iliştirir. Bu ikinci metin, hâkime yalnız ret talebi değil, karar kurulabilecek bir savunma haritası sunar.
Cevap dilekçesi örneği
Örnek iskelet:
… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NE
Dosya No: 2026/… E.
Davalı: …
Vekili: Av. …
Konu: Dava dilekçesine karşı cevaplarımızın, usul itirazlarımızın ve delillerimizin sunulmasından ibarettir.
Açıklamalar:
1. Davacı ile müvekkil arasında 01.03.2026 tarihli ek protokol imzalanmış; sözleşme bedeli 900.000 TL olarak revize edilmiştir. Davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü 1.200.000 TL bedel iddiası bu nedenle gerçeği yansıtmamaktadır.
Delil: 01.03.2026 tarihli ek protokol, e-posta yazışmaları.
2. Davacıya 15.03.2026 ve 28.03.2026 tarihlerinde toplam 600.000 TL ödeme yapılmıştır. Kısmi ödeme vakıası dava dilekçesinde hiç dikkate alınmamıştır.
Delil: Banka dekontları, cari hesap ekstresi.
3. Teslim gecikmesi müvekkilden değil, davacının teknik onay sürecini zamanında tamamlamamasından kaynaklanmıştır.
Delil: 10.04.2026 tarihli e-posta zinciri, sevk planı, tanık Ayşe Yılmaz ve Mehmet Demir.
Hukuki sebepler: HMK, TTK, TBK ve ilgili sair mevzuat.
Sonuç ve talep: Davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
Bu örnekte özellikle üç nokta korunmalıdır: vakıa ile delilin aynı başlık altında eşleştirilmesi, genel soyut inkâr yerine olay cümlesi kurulması ve sonuç talebinin açık yazılması. Cevap dilekçesi örneği hazır metinden alınsa bile, tarih, ödeme, taraf davranışı, belge ve tanık bağlantısı mutlaka somut dosyaya göre değiştirilmelidir. Aksi halde internette dolaşan klişe örnekler, dosyada yarardan çok zarar doğurur.
Sık sorulan sorular
Cevap dilekçesi vermeden sadece duruşmada savunma yapabilir miyim?
Sözlü açıklama yapabilirsiniz; ancak süresinde cevap verilmemesinin HMK 128 sonucunu ortadan kaldırmaz. Yeni vakıa ve delil kurma alanınız ciddi biçimde daralır.
Cevap dilekçesinde delilleri tek tek yazmak zorunda mıyım?
Evet, özellikle hangi vakıanın hangi delille ispat edileceği görünür olmalıdır. “Her türlü yasal delil” tek başına güvenli bir formül değildir.
Ek cevap süresi nasıl alınır?
İki haftalık ana süre dolmadan, hazırlanmanın çok zor veya imkânsız olduğunu açıklayan bir dilekçe ile aynı mahkemeden talep edilmelidir. Ek süre bir defaya mahsus verilir ve bir ayı geçemez.
Eksik cevap dilekçesi hemen reddedilir mi?
Her eksiklikte değil. HMK 130 yalnız belirli bentler için bir haftalık tamamlama süresi öngörür. Ancak vakıa ve delil kısmının zayıf kurulması da ileride ciddi ispat kaybı yaratır.
Karşı dava açacaksam bunu ne zaman yapmalıyım?
Karşı dava kural olarak cevap dilekçesiyle veya cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açılır. Bu süre geçirildiğinde dosyalar ayrılma veya süresizlik sorunuyla karşılaşabilir.
Mahkeme delilimi dikkate almazsa ne yapmalıyım?
Önce ret gerekçesinin duruşma tutanağına açık geçmesini sağlamalısınız. Çoğu durumda bu usul hatası, hükümle birlikte istinafta ileri sürülür.
İlgili makaleler ve son not
Cevap dilekçesi, tek başına okunacak bir form belgesi değildir. Delil sunma zamanı, tanık listesi, istinaf stratejisi ve elektronik tebligatla birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle şu içeriklerle birlikte okunması pratikte daha yararlı olur:
- Tanık Listesi Ne Zaman Verilir?: HMK 240 Kapsamı, Kesin Süre ve Dilekçe Örneği
- İstinaf Başvurusu: HMK 341 Kapsamı, İki Haftalık Süre, Kesinlik Sınırı ve Dilekçe Örneği
- Islah Dilekçesi ve Talep Artırımı: HMK 176 Süresi, Harç Hesabı ve Dilekçe Örneği
- Elektronik Tebligatta Usulsüz Tebligat, Öğrenme Tarihi ve Sürelerin Başlangıcı
Son cümle önemlidir: iyi cevap dilekçesi, dosyanın en gösterişli metni olmak zorunda değildir; ama en işlevsel metni olmak zorundadır. Hangi olayı inkâr ettiğiniz, hangisini alternatif anlatıyla açıkladığınız, hangi belgeyi ne için sunduğunuz ve hangi tanığın neyi bileceği ilk günden kurulamıyorsa, sonradan yapılan yamalar çoğu zaman beklenen sonucu üretmez.
Cevap dilekçesi, delil planı veya istinaf riski dosya bazında değerlendirilmeliyse, özellikle süre hesabı, somutlaştırma yükü, eksik bentlerin sonucu, karşı dava stratejisi ve delillerin hangi aşamada dosyaya kazandırılacağı birlikte incelenmelidir. Çiftçi & Partners, medeni usul hukukunda cevap dilekçesi kurgusu, delil stratejisi ve kanun yolu planlaması bakımından dosya odaklı değerlendirme sunmaktadır.
Kaynakça ve Atıf Listesi
Resmî kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu.
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası.
Mahkeme kararları ve karar incelemeleri
- YHGK, E. 2014/695, K. 2016/522, T. 20.04.2016.
- YHGK, E. 2017/2626, K. 2021/814.
- YHGK, E. 2018/345, K. 2021/1562 ve YHGK, E. 2020/314, K. 2023/188 değerlendirmeleri.
Bilimsel çalışmalar
- Cenk Akil, “Cevap Dilekçesi Vermeyen Davalının Delil İleri Sürüp Süremeyeceği Meselesi”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2021.
- Özden Özkaya-Ferendeci, “Davalının Cevap Dilekçesi Vermemesi Halinde M. 128’in Uygulanması ve Ortaya Çıkan Sorunlara İlişkin Çözüm Arayışları”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2018.
- Ömer Ulukapı / Taner Emre Yardımcı, “6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Sonradan Delil Gösterilmesi”, DEÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 2015.
