SPK bülteninde “suç duyurusu” yazması, adı geçen kişinin suçlu bulunduğu veya piyasadaki bütün yatırım zararlarının kendisinden tahsil edileceği anlamına gelmez. Kurulun incelemesi, savcılık soruşturması, kabul edilmiş iddianame ve kesinleşmiş mahkûmiyet farklı aşamalardır. Tazminat sorusu da ayrı bir hat izler: Hangi işlemden, hangi hukuka aykırı fiil nedeniyle, kimin ne kadar zarar gördüğü ve fiille zarar arasındaki bağlantı araştırılır. Bir pay piyasasındaki iddiayı, aynı dönemdeki her fonun değer kaybına doğrudan bağlamak için yalnız bülten başlığı yeterli değildir. [1] [3] [4]
Kaynak inceleme tarihleri: 20–22.09.2026. 6362, 6098 ve 6100 sayılı kanunların ilgili maddeleri 22 Eylül’de resmî konsolide PDF’lerden yeniden okundu. 22 Eylül yayın günü kontrolünde SPK’nın 2026 bülten dizinindeki son kayıt 2026/62 idi; dizin bu kontrolde 2026/63 göstermiyordu. SPK’nın 2026/59 sayılı Bülten’i belirli pay piyasası işlemlerine ilişkin suç duyurusu ve tedbir kararlarını içerir. Fon tasfiyesine ilişkin 2026/61 sayılı karar ve yalnız A/8 süresini değiştiren 2026/62 sayılı karar ayrı konulardır. SPK’nın 21 Eylül açıklaması, A/8’deki üç aylık azami sürenin altı aya çıkarıldığını, diğer hükümlerin değişmediğini ve altı ayın zorunlu bekleme süresi olmadığını belirtir; belirli yatırımcıya ödeme günü vermez. Bu metin, herhangi bir kişinin suçluluğu veya herhangi bir fon zararının sebebi hakkında kesin hüküm kurmaz. [1] [7] [8] [9]
İki ayrı soru: Ceza süreci, kanunda tanımlanan fiilin bir kişi tarafından işlenip işlenmediğini araştırır. Tazminat incelemesi, somut yatırımcının ispatlanabilir zararının hangi hukuki sebeple ve hangi kişi veya kurumdan istenebileceğine bakar. Suç duyurusu ikinci soruyu kendiliğinden çözmez. [3] [4]
I. Suç Duyurusu, Soruşturma ve Mahkûmiyet Nasıl Ayrılır?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 107, piyasa dolandırıcılığını iki ayrı fiil tipiyle düzenler. Birinci fıkrada sermaye piyasası aracının fiyatı, fiyat değişimi, arzı veya talebi hakkında yanlış ya da yanıltıcı izlenim uyandırma amacıyla yapılan alım satım, emir veya hesap hareketleri yer alır. İkinci fıkrada fiyatı, değeri veya yatırımcı kararını etkilemeye yönelik yanlış ya da yanıltıcı bilgi, söylenti, yorum veya raporun yayılması ve bu yolla menfaat sağlanması ele alınır. Her fiyat düşüşü veya her olumsuz açıklama bu unsurları otomatik olarak karşılamaz. SPK’nın yatırımcı açıklaması da işlem bazlı ve bilgi bazlı türleri ayrı anlatır. [2] [3]
Kanun m. 115, Kanun’da tanımlanan veya atıf yapılan suçlar için soruşturmayı Kurulun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlar ve bu başvuruyu muhakeme şartı olarak adlandırır. Başvuru, Kurulun inceleme bulgularının ceza makamına taşınmasıdır. Savcılığın araştırması, kamu davası açılması, iddianamenin kabulü ve mahkemenin hükmü sonraki aşamalardır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, başvuru üzerine kamu davası açılırsa iddianamenin kabulüyle örneğinin Kurula tebliğ edileceğini söyler. Bültenin “suç duyurusu yapılmasına karar verildi” ifadesinden kabul edilmiş iddianame veya mahkûmiyet sonucu çıkarılamaz. [3] [1]
Anayasa’nın 38. maddesindeki masumiyet karinesi nedeniyle hakkında şüphe veya suç isnadı bulunan kişi, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar suçlu sayılamaz. Anayasa Mahkemesi, tedbir kararlarının gerekçesinde dahi kesin ceza sorumluluğu ima eden dilin sorun yaratabileceğini açıklar. Bu sınır, kamuya açık SPK bültenine dayanarak haber veya hukuk yazısı hazırlayan kişi bakımından da somut bir yazım ölçüsüdür: kararın ne dediği doğru aktarılır, kararda bulunmayan hüküm eklenmez. [6] [1]
2026/59 sayılı Bülten’in B bölümünde suç duyurusu kararları, Katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans pay piyasalarındaki belirli işlemler bağlamında yer alır. Metin bazı kişiler ve işlem yasakları da listeler; bu yazı kişisel kimlik ve sicil numaralarını tekrarlamaz. Bülten, 2026/61 sayılı karardaki 131 yatırım fonunun tamamının suç konusu olduğuna veya bu fonların tüm pay sahipleri için aynı kişinin sorumlu tutulduğuna dair bir hüküm içermez. “Aynı günlerde yayımlandı” veya “bir şirket adı başka haberde de geçiyor” düşüncesi, işlem ve kişi özdeşliğinin yerine geçmez. [1] [7]
II. İşlem Yasağı ve Diğer Tedbirler Neyi Gösterir?
6362 sayılı Kanun m. 101, Kurula, 104, 106 veya 107. maddelerdeki fiillerin işlendiğine dair makul şüphe bulunan kişilerle ilgili piyasanın sağlıklı işleyişi için işlem yasağı, takas yönteminin değiştirilmesi veya başka sınırlamalar getirme yetkisi verir. Tedbirin uygulanması, kanundaki amaç ve eşik bakımından değerlendirilir; kesinleşmiş mahkûmiyetin kısa adı değildir. Kurulun verdiği idari tedbir ile savcılık soruşturması, ceza mahkemesinin hükmü ve özel hukuk tazminatı ayrı karar türleridir. [3]
2026/59 sayılı Bülten’de belirli pay piyasası işlemleri için iki yıllık işlem yasağı kararları ve bazı lisanslara ilişkin tedbirler görülür. Okuyucu önce kararın hangi sermaye piyasası aracını, hangi kişiyi, hangi tarihli incelemeyi ve hangi kanun maddesini kapsadığını belirlemelidir. Aynı bültende ayrı şirket paylarına ilişkin ayrı satırlar bulunması, bunların tek bir fon portföyünün bütün işlemlerine veya tüm fon yöneticilerine uygulandığı anlamına gelmez. Kamuya açık bültende görülen bir idari tedbirin özel bir yatırımcının zarar hesabını doğruladığı da söylenemez. [1] [3]
Fonların özel tasfiye usulü başka bir yasal soruya cevap verir. 2026/61 sayılı karar C listesindeki fonlar için pay ve borç mutabakatı, varlığın tasfiyesi ve hak sahibine aktarım yöntemini düzenler; 2026/62 ve 21 Eylül SPK açıklaması yalnız A/8’deki azami süre değişikliğini açıklar. Bu belgeler, 2026/59’daki pay piyasası suç duyurularını fon tasfiyesinin ceza hükmüne dönüştürmez. KAP’ın 1665136 numaralı genel usul duyurusu da fon bazlı nakit, ceza ve tazminat tespiti değildir. [7] [8] [9] [10]
III. Tazminat İçin Yatırımcının İşlemiyle İddia Edilen Fiil Arasında Ne Aranır?
Türk Borçlar Kanunu m. 49, kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar verenin zararı giderme yükümlülüğünü düzenler. M. 50 ise zarar görenin zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğunu söyler. Bu hükümler, piyasa dolandırıcılığı suçunun varlığını saptama göreviyle aynı inceleme değildir. Tazminat dosyasında fiilin, muhatabın, zararın ve nedensellik bağının kendi delilleriyle kurulması gerekir. Sırf aynı sermaye piyasasında yatırım yapılmış veya aynı dönemde fiyat düşmüş olması, belirli fiille zarar arasındaki bağı göstermez. [4]
Önce araç ve işlem belirlenir: yatırımcının aldığı veya sattığı pay mı, bir yatırım fonunun katılma payı mı? Alım tarihi, emir kanalı, fiyat, miktar, sonraki satış veya elde tutma durumu ve açıklamayı öğrendiği anın kaydı gerekir. Sonra iddia edilen fiilin hangi araca ve döneme ilişkin olduğu saptanır. Bir payın piyasa fiyatını etkilemeye yönelik olduğu iddia edilen işlem ile farklı yatırım araçlarını taşıyan bir fonun net varlık değeri arasında otomatik özdeşlik kurulamaz. Fonun gerçekten o payı, ilgili tarihte, hangi ağırlıkla taşıdığı; diğer varlıkların ve fon yükümlülüklerinin etkisi ayrıca incelenir. [1] [4] [7]
Tamamı kurgusal örnek: Bir yatırımcı, hakkında işlem bazlı iddia bulunan “X” payını bizzat satın almış; başka bir yatırımcı ise aynı ay çeşitli pay ve borçlanma araçları tutan “Y” fonundan katılma payı edinmiş olsun. X payı için iddia edilen işlem, ilk yatırımcının alım ve satım tarihleriyle örtüşebilir; bu yine zarar ile etki hesabını gerektirir. Y fonunun pay değerindeki düşüşün ne kadarı X payından, ne kadarı diğer varlıklardan veya fondan karşılanan giderlerden kaynaklandı, portföy kayıtları olmadan söylenemez. Örnek gerçek kişi, fon, zarar veya kusur tespiti değildir. [4]
“Zarar” da tek bir ekran farkı değildir. Alış bedeli, gerçekleşen çıkış bedeli, elde tutulan varlığın olay tarihindeki ve sonraki değeri, elde edilen dağıtımlar, işlem maliyetleri ve iddia edilen fiilin bulunmadığı karşılaştırma varsayımı birlikte değerlendirilir. Kanun m. 50, zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkimin olayların olağan akışı ile zarar görenin önlemlerini gözeterek belirleme yapabileceğini söyler; bu kural zarar veya nedensellik incelemesini kaldıran genel bir tahsil garantisi değildir. Her talep, olaya uygun usul ve delillerle değerlendirilir. [4]
IV. Ceza Dosyası Hukuk Davasının Sonucunu Otomatik Belirler mi?
Hayır. Türk Borçlar Kanunu m. 74, hukuk hâkiminin kusur ve ayırt etme gücü hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumluluk kurallarıyla ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı olmadığını; ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi ve zarar belirlemesinin de hukuk hâkimini bağlamadığını düzenler. Bu, ceza dosyasındaki belge ve tespitlerin her durumda değersiz olduğu anlamına gelmez. Hukuk mahkemesi delili kendi uyuşmazlığı için değerlendirir; ceza dosyasındaki bir belge tek başına kişisel işlem, zarar ve nedensellik zincirinin tamamı sayılmaz. [4]
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 165, bir davada hüküm verilmesi başka bir davanın veya idari tespitin sonucuna kısmen ya da tamamen bağlıysa yargılamanın bekletilebileceğini söyler. “Bekletilebilir” ifadesi her tazminat davasının ceza soruşturması bitene kadar duracağı anlamına gelmez. Ceza dosyasının hangi somut olguyu aydınlatacağı, bu olgunun hukuk davasında sonucu etkileyip etkilemeyeceği ve usulün gereği mahkemece değerlendirilir. Suç duyurusunun varlığı, hukuk davasının açılmasına veya görülmesine ilişkin otomatik ve genel bir erteleme kuralı değildir. [5]
Bir ceza soruşturması kovuşturmaya yer olmadığı sonucuyla bitse veya beraat kararı verilse dahi özel hukuk sorumluluğu sorusu, kendi koşulları içinde ayrıca gündeme gelebilir. Anayasa Mahkemesi de beraat kararının haksız fiil gibi sebeplerle açılabilecek tazminat davasını ortadan kaldıracak biçimde genişletilemeyeceğini belirtir. Bunun tersi de önemlidir: Ceza davasında bir fiil ve fail hakkında mahkûmiyet kararı bulunması, farklı aracın başka tarihteki bütün fiyat hareketlerini aynı kişiye yükleyen otomatik tazminat hesabı değildir. Ceza kararının kesinleşme durumu, hüküm fıkrası, maddi olguların kapsamı ve hukuk dosyasındaki talep birlikte okunmalıdır. Masumiyet karinesini zedelemeyen bir dille aşamalar ayrılmalıdır. [4] [5] [6] [12]
V. Suç Şüphesini Anlatırken Hangi Belge Hangi Soruya Cevap Verir?
Olay anlatımı, bilinen olguyla çıkarımı farklı cümlelere yerleştirmelidir. “SPK, 2026/59 sayılı Bülten’in B.1 bölümünde belirli pay işlemleri için suç duyurusu kararı yayımladı” doğrulanabilir bir belge anlatımıdır. “Bu yüzden benim fonumda bütün parayı aynı kişi kaybettirdi” ise ayrı fon portföyü, işlem ve nedensellik delili olmadan kurulamaz. Kurulun yazılı başvurusunun ceza muhakemesi şartı olması, yatırımcının kamuya açık belgeyi inceleyemeyeceği anlamına gelmez; fakat kişisel suç isnadını bülten kapsamının dışına taşımak doğru olmaz. [1] [3]
| Soru | İlk belge | Sınırı |
|---|---|---|
| Kurul neye karar verdi? | Tarihli SPK bülteni, ilgili bölüm ve karar satırı | Suçun mahkemede sabit olduğu anlamına gelmez. |
| Yatırımcı ne işlem yaptı? | Aracı kurum emir ve gerçekleşme kayıtları, fon pay hesabı | Genel bülten kişisel işlem dökümü değildir. |
| Fon ne taşıdı? | İlgili tarihte fon portföy ve değerleme kayıtları | Bir payın adı ile tüm fon getirisi özdeş değildir. |
| Hangi zarar isteniyor? | Alım, çıkış, bakiye ve fiyat belgeleri; karşılaştırma hesabı | Brüt fiyat farkı tek başına nihai tazminat değildir. |
| Ceza süreci hangi aşamada? | Yetkili merciin tarihli işlem veya hükmü | Sosyal medya paylaşımı mahkeme kararı değildir. |
Görünen belgeler arasında boşluk varsa boşluk saklanmamalıdır. Kamuya açık bülten, gizli soruşturma dosyasının tamamını vermez; KAP şirket beyanı yatırımcının banka dekontu değildir. Şirketin 20 Eylül tarihli 1665627 numaralı KAP açıklaması belirli fonlar için ödeme yapıldığı yönünde şirket beyanı içerir; bu açıklama 2026/59’daki ceza iddialarının çözümü veya herhangi bir yatırımcının fiilî tahsilatı hakkında mahkeme hükmü değildir. Kayıtların kapsamına sadık kalmak, hem iddiayı hem savunmayı anlamak için gereklidir. [11] [1]
VI. Kamuya Açık Yazıda Hangi Dil Kullanılmalı?
Resmî bir suç duyurusunu aktarırken “Kurul şu işlemler hakkında başvuru kararı aldı” denebilir; kişinin “dolandırıcı” olduğu veya “paraları kaçırdığı” kesin bir olgu gibi yazılamaz. Kurulun fiil nitelemesi, ceza hükmünün yerini almaz. Sosyal medya yorumları, adı geçen gerçek ve tüzel kişiler hakkındaki doğrulanmamış isnatların kaynağı yapılamaz. Bir kimsenin adının bir bülten tablosunda bulunması ile aynı kişinin farklı fonların bütün yönetim kararlarını aldığı ya da bütün yatırımcılara karşı borçlu olduğu iddiası arasında da kanıt gerektiren mesafe vardır. [1] [6]
2026/59, 2026/61 ve 2026/62 sayılı belgelerin numaralarının yakınlığı da dikkatle okunmalıdır. Birincisinin ilgili B bölümü belirli pay piyasası işlemlerindeki suç duyurusu ve tedbirleri; ikincisi C listesindeki fonların özel tasfiye usulünü; üçüncüsü bu usulün A/8’deki üç aylık azami süreyi altı aya çıkaran değişikliği taşır. 21 Eylül SPK açıklaması, diğer hükümlerin aynen geçerli olduğunu ve altı ayın tasfiyenin mutlaka o kadar süreceği anlamına gelmediğini belirtir. Bu kronoloji ne kendiliğinden suç bağlantısı kurar ne de bir yatırımcının şahsi ödeme gününü gösterir. [1] [7] [8] [9]
Sonuç olarak, suç duyurusu yatırımcı için incelemeye değer resmî bir gelişmedir; tazminatın hazır ve kesin olduğu anlamına gelmez. İddia edilen fiil, araç, zaman aralığı, zarar ve nedensellik belge bazında araştırıldığında hangi yargısal yolun hangi talebe hizmet edebileceği anlaşılır. Eksik bilgi kişisel isnatla doldurulmaz; hukukî sorumluluk da yalnız ceza dosyasının başlığına bırakılmaz. [3] [4]
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Suç duyurusu ceza sürecine ilişkin bir başvurudur. Tazminat için belirli fiil, yatırım işlemi, zarar ve aralarındaki nedensellik bağı ayrı incelenir. [3] [4]
Hayır. 6362 sayılı Kanun m. 115 Kurulun başvurusunu soruşturma için muhakeme şartı sayar; iddianamenin kabulü ve mahkeme hükmü ayrı sonraki aşamalardır. [3]
İşlem yasağı m. 101 kapsamında makul şüphe üzerine piyasayı korumak için alınabilen tedbirdir. Kesinleşmiş ceza hükmü değildir; kararın kişi, araç ve kapsamı ayrıca okunur. [3] [6]
Hayır. İlgili suç duyurusu satırları belirli şirket payı işlemlerine ilişkindir. 131 fonun özel tasfiyesi 2026/61’in ayrı C listesi ve usulünde düzenlenir. [1] [7]
Hayır. HMK m. 165, başka dosyanın sonucu belirleyici ise mahkemeye bekletme olanağı verir; otomatik durdurma kuralı kurmaz. Ceza ve hukuk dosyalarının kapsamı somut olayda değerlendirilir. [5]
TBK m. 74 hukuk hâkiminin ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı olmadığını düzenler. Bu, tazminatın kesin kazanılacağı anlamına gelmez; özel hukuk koşulları ve deliller ayrıca incelenir. [4]
Kaynaklar
- SPK, 2026/59 sayılı Bülten, özellikle B.1 suç duyuruları ve B.2 tedbirler; sayılan işlemler KTLEV, GUNDG ve DSTKF pay piyasalarıyla ilgilidir.
- SPK, Piyasa Dolandırıcılığı Tanıtım Sayfası, işlem bazlı ve bilgi bazlı ayrımı; olay özelinde suç ispatı değildir.
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, resmî konsolide PDF, m. 101, 107 ve 115; 21.09.2026 kontrolü.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, resmî konsolide PDF, m. 49, 50 ve 74; 21.09.2026 kontrolü.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, resmî konsolide PDF, m. 165; 21.09.2026 kontrolü.
- Anayasa Mahkemesi, tedbir kararında kullanılan dil ve masumiyet karinesi, karar özeti; kişiye özgü iddia kurmak için kullanılmaz.
- SPK, 2026/61 sayılı Bülten, C listesi ve özel fon tasfiyesi usulü; ceza hükmü değildir.
- SPK, 2026/62 sayılı Bülten, 2026/61 A/8’deki üç aylık azami sürenin altı aya çıkarılması.
- SPK, 21.09.2026 tarihli “Tasfiye Konusu Fonlara İlişkin Süre Düzenlemesi”, yalnız A/8’deki azami süre değişikliği; diğer hükümler geçerli ve altı ay zorunlu bekleme süresi değil.
- KAP açıklaması no. 1665136, 18.09.2026, fon tasfiye usulünün genel duyurusu; metindeki eski üç aylık A/8 hükmü daha sonraki 2026/62 ile birlikte okunmalıdır ve kişisel ödeme sonucu vermez.
- Tera Portföy, KAP açıklaması no. 1665627, 20.09.2026, şirketin belirli fon ödemelerine ilişkin beyanı; ceza hükmü veya yatırımcı bazında tahsilat kaydı değildir.
- Anayasa Mahkemesi, B. No. 2017/14699, özellikle §§ 40–46; beraat sonrası başka sorumluluk yolları ve masumiyet karinesi dilinin sınırı.
