TP2 Para Piyasası Fonunda Tasfiye ve Yatırımcı Alacağının Korunması

TERA PORTFÖY PARA PİYASASI (TL) FONU’nda (TP2) katılma payı bulunan bir kişinin alacağı, yalnız fonun “para piyasası” türüne veya satış ekranında görünen rakama bakılarak belirlenemez. 16 Eylül 2026’da kurucu, TP2’nin katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu KAP’ta duyurdu. Ertesi gün açıklanan SPK kararları fonu tasfiye kapsamına aldı; 18 Eylül’de tasfiye esasları fonun KAP sayfasında yayımlandı. Talimatın hangi kanaldan ve hangi aşamaya kadar ilerlediği, bu üç olayın yatırımcı bakımından farklı sonuçlar doğurmasının nedenidir. [7] [2] [1] [8]

Belge inceleme tarihi: 21.09.2026. Bu tarih yazının yayımlandığı veya herhangi bir yatırımcıya ödeme yapıldığı gün değildir. İncelemede SPK’nın 2026 bülten dizininde görülen son kayıt 2026/62’dir; bu bülten 2026/61 A/8’deki tasfiye süresini altı aya çıkarmıştır. SPK’nın 21 Eylül açıklaması, değişikliğin yalnız A/8’deki süreye ilişkin olduğunu ve koşullara göre tasfiyenin daha erken tamamlanabileceğini ayrıca belirtir. Fonun KAP kimliği ile 16 ve 18 Eylül bildirimleri kontrol edilmiştir. Kamuya açık belgeler belirli bir kişinin talimat saatini, gerçekleşme fiyatını, iade bedelini veya nakit hesabını göstermez. [12] [15] [16] [3]

I. Para Piyasası Fonu Payı Mevduat Alacağı Değildir

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 52. maddesinde yatırım fonu, katılma payı karşılığında toplanan varlıklarla tasarruf sahipleri hesabına işletilen ve tüzel kişiliği bulunmayan ayrı bir malvarlığı olarak tanımlanır. 53. madde de fon malvarlığını kurucu ve portföy saklayıcısının malvarlığından ayırır. TP2 yatırımcısı bu nedenle bir banka mevduat hesabının sahibi olduğu için değil, fon katılma payı sahibi olduğu için hak ileri sürer. Pay değeri fon varlıkları ve yükümlülükleriyle bağlantılıdır; ürün adındaki “para piyasası” ibaresi belirli bir anapara, sabit getiri veya bankadaki mevduatın ödeme rejimini vaat etmez. [10]

TP2’nin KAP fon özeti ve kurucunun ürün sayfası, ürünü bir para piyasası fonu olarak tanımlar; bu nitelik belirli anapara, sabit getiri veya aynı gün nakit garantisi vermez. Fon payının değer değişimi, usulüne uygun doğmuş bir iade borcunun geç ödenmesi ve tasfiye dağıtımı ayrı hukuki ve muhasebesel aşamalardır. Somut risk, fiyat ve işlem sonucu ancak ilgili tarihli temiz belge ile emir kayıtları birlikte görülerek kurulabilir. [3] [6] [9]

II. TP2 Hakkındaki Kararlar Hangi Sırayla Okunur?

KAP’ın fon özetinde tam ad TERA PORTFÖY PARA PİYASASI (TL) FONU, kod ise TP2 olarak yer alır; kurucu Tera Portföy Yönetimi A.Ş.’dir. SPK’nın 2026/61 sayılı Bülteninin C bölümündeki 129. satır da bu tam adı taşır. Böylece fonun liste kimliği ile KAP kodu ayrı birincil belgelerle eşleşir. KAP’taki “Fonun Tasfiye Tarihi” alanında inceleme anında “Bilgi Mevcut Değil” yazması, 17 Eylül kararını veya 18 Eylül duyurusunu ortadan kaldırmaz; yalnız o özet alanından bağımsız bir fiilî bitiş tarihi okunamayacağını gösterir. [3] [1]

2026/60 sayılı Bülten’deki TEFAS’ta işlem kısıtı ile 2026/61 sayılı Bülten’deki tasfiye yöntemi birlikte, fakat farklı işlevleriyle okunur. İlk belge fonun işlem görmesine ve tasfiye kararına ilişkindir. İkincisinin A/1 bendi T. İş Bankası A.Ş.’yi Tera grubunun tasfiye sürecini yürütecek portföy saklayıcısı olarak görevlendirir; A/2 ve A/3 bentleri pay, gerçekleşmemiş emir, varlık, borç ve alacak mutabakatını düzenler. Bankaya görev verilmesi bir banka mevduatı güvencesi, anaparanın tamamının ödeneceği sözü veya tasfiyedeki bütün belirsizliklerin bittiği anlamına gelmez. [2] [1]

III. TP2’nin Olağan İade Saatleri Özel Kararın Yerine Geçer mi?

Kurucunun okuyucuda temiz açılan ürün sayfasında 13.30, olağan TEFAS alım ve satım alanlarında “son talimat saati” olarak; satım valörü de T+0 olarak görünür. Bu özet, TEFAS dışı kanalın yürürlükteki valör atlama saatini veya 17 Eylül’deki özel tasfiye kararından sonra belirli bir emrin sonucunu kanıtlamaz. O nedenle makalede doğrudan PDF’den alınmış 16.00 ve sonraki iş günü kuralı yayın dayanağı olarak kullanılmamıştır. [6] [1]

Ürün sayfasındaki 13.30 ve T+0 açıklaması olağan işlem şartlarının özetidir. 17 Eylül’de verilen özel tasfiye kararından sonra her emrin gerçekten aynı gün satıldığına veya parasının o gün hesaba geçtiğine kanıt oluşturmaz. Özellikle bir bankanın uygulamasında “sat” seçildiği saat ile talimatın dağıtıcıda kabulü, TEFAS’a aktarılması ve fonda gerçekleşmesi ayrı kayıtlarla gösterilmelidir. [6] [1]

SPK 2026/61 A/6’nın ilk cümlesi, ihbarlı fonlarda 17 Eylül 13.30’dan sonra iletilen talimatlardan söz ederken para piyasası fonları için izahnamede yer verilen gün sonu valör atlama saatinden sonra iletilen iade talimatlarını anmaktadır. Bu iki ifade tek saat kuralı değildir. Somut TP2 emrinin hangi yoldan gittiği, hangi anda fona iletildiği ve o anda hangi fon dokümanının yürürlükte olduğu bulunmadan A/6 kapsamı tayin edilemez. Kurucu ürün sayfasındaki genel 13.30 TEFAS özetini otomatik biçimde tüm kanalların özel tasfiye eşiği saymak belgelerin kapsamını aşar. [1] [6]

Özel kararın B bendi, TEFAS’ta alım satıma kapatılan fonlar için TEFAS dışı iade talimatlarının da gerçekleştirilmeyeceğini; tasfiyesine karar verilen fonlarda 17 Eylül’den itibaren TEFAS dışı kanallarda alım ve iade talimatı gerçekleştirilemeyeceğini düzenler. Bu hüküm, karar öncesinde verilmiş her talimatın yok sayılmasıyla eşit değildir. Tam tersine, mevcut emrin hangi aşamada kaldığını ve kararda ayrıca ele alınan TEFAS gerçekleşmemiş emir sınıfına girip girmediğini araştırmayı gerektirir. Özel düzen ile önceki olağan izahname koşulları karşılaştırılır; yalnız eski ürün sayfasından sonraki bir ödeme sonucu kurulmaz. [1] [9]

IV. Karardan Önceki Bir Talimat Hangi Statüde Kalır?

“Satış talimatı verdim” cümlesi en az dört ayrı kayıt sorusu doğurur: dağıtıcı talimatı ne zaman aldı, fona veya TEFAS’a ne zaman iletti, hangi fiyatla gerçekleşti ve karşılık tutar hangi hesapta borç veya nakit olarak göründü? Tebliğ III-52.1 m. 15/1, katılma payının yatırımcı tarafından fon bilgilendirme dokümanlarındaki esaslara göre fona iade edilerek paraya çevrilmesini düzenler. Yalnız ekranda talimat numarası görünmesi bu zincirin son üç halkasını doğrulamaz. Emrin iptal, ret veya bekleme kaydı da önemlidir. [9]

Yalnız hukuki ayrımı gösteren kurgusal örnek: Aynı gün, aynı saatte iki TP2 yatırımcısının TEFAS satım talimatı verdiği varsayılsın. Birinci emrin fon/TEFAS kayıtları gerçekleştiğini, payın düştüğünü ve tutarın fon hesabında belirli bir iade borcu olarak yer aldığını göstersin; nakit ödeme henüz yapılmamış olsun. İkinci emrin kayıtları ise geçerli bir TEFAS satım emri bulunduğunu, fakat karar anında gerçekleşmediğini göstersin. İlk kişinin sorusu belirlenmiş borcun ödenip ödenmediği, ikincisinin sorusu 2026/61 A/6’daki gerçekleşmemiş TEFAS emrine ilişkin özel tahakkuk ve öncelik hükmünün kendi emrine uygulanıp uygulanmadığıdır. Talimatların aynı dakika görünmesi aynı hukuki statü doğurmaz. Bunlar gerçek yatırımcı veya fiilen gerçekleşmiş TP2 işlemleri değildir. [1] [9]

A/6’nın ikinci cümlesi, tasfiye kararı verilen fonlarda Takasbank TEFAS Platformu üzerinden verilmiş ve gerçekleştirilmemiş satım emirleri karşılığı oluşan tutarın fon hesabına borç tahakkuk ettirilmesini; A/5 yöntemleriyle elde edilen nakitten bu borçların öncelikle ödenmesini öngörür. Bu, dar bir özel ödeme sırasıdır. Her dağıtıcı ekranına yazılmış TEFAS dışı emir için aynı tahakkuk, tüm diğer alacaklılara karşı genel imtiyaz veya herkes için sabit fiyattan tam ödeme sonucu çıkarılamaz. Kurgusal ikinci talimatın dahi TEFAS’a gerçekten iletilmiş olup olmadığı ve gerçekleşmemiş durumda kaldığı kayıtla doğrulanmalıdır. [1]

Üçüncü bir durum da dağıtıcının bir talimatı almış, fakat henüz TEFAS’a geçirmemiş veya reddetmiş olmasıdır. Bu durumda uygulamadaki “bekliyor” etiketi tek başına A/6’nın ikinci cümlesindeki TEFAS emriyle eşleşmez. Dağıtıcının kabul/ret nedeni, kanal, fona iletim zaman damgası, MKK pay hareketi ve fon muhasebe kaydı birlikte istenmelidir. Sonucun emrin verildiği gün mü, sonraki iş günü mü fiyatlandığı yürürlükteki doküman ve özel kararın uygulanma anı karşılaştırılarak belirlenir; ürün sayfasındaki T+0 özetinden bireysel tahsil günü türetilemez. [6] [1]

V. Fon Hesabındaki Borç ile Yatırımcının Kullanabilir Nakdi

Pay adedinin MKK nezdinde azalması, fonun o işleme ilişkin bedeli muhasebeleştirmesi, tasfiye nakdinin yatırımcı adına saklama hesabına aktarılması ve yatırım kuruluşundaki nakdin çekilebilir hâle gelmesi birbirini izleyebilen, fakat özdeş olmayan olaylardır. Kanun’un 53. maddesindeki malvarlığı ayrılığı fonun portföyüyle kurucu ve saklayıcının kendi malvarlığının birbirine karıştırılmamasını sağlar. Bu ayrılık, fonun varlıklarının her tarihte bütün ödemelere yeteceği ya da fon payının mevduata dönüştüğü anlamına gelmez. [10] [1]

SPK kararının A/2 bendi, tedavüldeki toplam pay ile yatırımcıların sicil bazındaki bireysel saklama hesaplarının, takyidatların ve gerçekleşmemiş emirlerin MKK ile görevlendirilen banka arasında mutabakatını ister. A/3 bendi fonun çeşitli işlemlerinden doğan borç ve alacakların önceki saklayıcı, banka ve Takasbank arasında uzlaştırılmasını düzenler. Buradaki iki ve on iş günlük mutabakat ödevleri, herkesin nakdinin bu sürelerin sonunda hesapta olacağına dair ödeme vadeleri değildir. Mutabakat, sonraki ödeme sırasının hangi kayıtlara dayanacağını belirleyen hazırlık aşamasıdır. [1]

A/5 bendi, fon portföyündeki varlıkların likidite ve piyasa derinliği gözetilerek nakde dönüştürülmesini, elde edilen nakdin belirlenen dönemlerde mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına pay sahipliği oranında aktarılmasını düzenler. A/6’daki belirli gerçekleşmemiş TEFAS emir borçlarının önceliği bu genel dağıtım yöntemiyle birlikte okunur. Bir fon hesabından çıkış kaydı yatırımcının bankasında kullanılabilir bakiye oluştuğunu tek başına göstermez; fon, saklayıcı ve dağıtıcı hesaplarının tutar ve tarih bakımından uzlaşması gerekir. Aynı bedelin önce borç tahakkuku, sonra nakit ödeme olarak iki kayıtta görünmesi de iki ayrı zarar veya iki kez tahsil hakkı değildir. [1]

VI. Tasfiye Süresinde Hak ve Bilgi Talebi Nasıl Kurulur?

Genel Tebliğ III-52.1’in 28. maddesi tasfiye bakiyesinin katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılmasını, tasfiye anından sonra pay ihracı ve geri alımının durmasını düzenler. TP2 için SPK’nın 2026/61 sayılı özel kararı, nakde çevirme, belirli TEFAS borçlarının önce ödenmesi ve kalan dağıtımın yöntemi bakımından daha somut hükümler içerir. Genel Tebliğ, Rehber ve özel karar yan yana okunmalıdır. Rehber’deki genel süre ile 2026/62’nin değiştirdiği özel A/8 süresinin ikisinin de altı ay olması, bu iki düzenlemenin başlangıç koşullarını ve tasfiye usulünü özdeş kılmaz. A/7, MKK’nın ilgili fonların KAP sayfasında yaptığı yayını Rehber 11(f) duyurusu sayar. TP2 ortak KAP duyurusunun ilgili fonları arasındadır. [9] [11] [1] [15] [8]

SPK 2026/62’nin değiştirdiği A/8, fon malvarlığının tasfiyesinin tasfiye duyurusundan itibaren geçecek en fazla altı aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona ermesini ve Kurul uygun görürse bu sürenin uzatılabilmesini düzenler. SPK’nın 21 Eylül açıklaması, altı ayın tasfiyenin mutlaka altı ay süreceği anlamına gelmediğini ve koşullara göre işlemlerin daha erken tamamlanabileceğini açıkça belirtir. Bu azami çerçeve, her payın aynı tarihte aynı fiyata çevrileceği veya bireysel iade bedelinin belirli bir gün banka hesabına yatacağı anlamına gelmez. Duyuru anı ile karar tarihi de aynı değildir: ilk karar 17 Eylül, MKK’nın TP2’yi ilgili fon olarak gösteren yayını 18 Eylül, süre değişikliği 20 Eylül tarihlidir. KAP özetindeki boş “tasfiye tarihi” alanını tek başına kesin sona erme veya ödeme günüyle doldurmamak gerekir. [1] [15] [16] [8] [3]

Somut işlemi açıklığa kavuşturmak için kurucu veya alım satıma aracılık eden yatırım kuruluşundan talimatın alındığı ve fona iletildiği zaman, kanal, gerçekleşme/ret durumu, uygulanan pay fiyatı ve pay adedi, varsa A/6 borç tahakkuku, yapılan dağıtımların tarihi ile kalan tutar istenebilir. Soruların yazılı ve işlem kimliğiyle sorulması, farklı kurumların kayıtlarını karşılaştırmayı sağlar. Bu öneri, bir kamu duyurusunun kişisel talimat defterine erişim sağladığı veya herhangi bir kurumun belirli cevabı verdiği iddiası değildir. [1]

Kurucunun 16 Eylül açıklaması, TP2 iade ödemelerinde temerrüt bulunduğunu şirket beyanı olarak ortaya koyar. Bir yatırımcının talebi bakımından ise geçerli emir, gerçekten doğmuş borç, vade, yapılan kısmi ödemeler ve doğru muhatap ayrıca incelenir. Tasfiye usulü bir talebi kendiliğinden kabul etmez; fon hesabı, dağıtıcı ve müşteri nakit hesabı ayrımını daha da önemli hâle getirir. Kamuya açık genel açıklamaların hiçbiri bu kişisel işlem zincirini tamamlamaz. [7] [1]

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

TP2 için hukuki inceleme, fonun adını ve kodunu belirlemekle başlar; iade emrinin hangi kanala ne zaman iletildiği, gerçekleşip gerçekleşmediği ve fon hesabında nasıl kayda alındığıyla devam eder. Ürün sayfasındaki olağan 13.30 TEFAS özeti, 16 Eylül temerrüt beyanı, 17 Eylül SPK kararları ve 18 Eylül tasfiye duyurusu birbirinin yerine geçmez; TEFAS dışı kesin saat temiz yürürlük belgesi olmadan kurulamaz. Kesin bir alacak veya ödeme sonucu, ancak özel kararın kapsamı ile kişisel pay, emir, muhasebe ve nakit kayıtları uyuşturulduğunda kurulabilir. Aynı kurucunun diğer fonları için Tera Portföy fonlarına ilişkin genel inceleme ayrı bir kapsam sunar.