Çiftçi & Partners Günlük Bülten – Sayı 21

16 Mayıs sayısında bina yaşam döngüsü analizi, büyük ölçekli yapı ve enerji dosyalarında kenarda tutulamayacak bir başlık haline geldi. Aynı Resmî Gazete’de SGK’nın özel nitelikteki inşaat işlerindeki tek sicil ve ilişiksizlik akışı da yeniden kuruldu; bu değişiklik şantiye kapanışıyla dava hazırlığını doğrudan etkiliyor. Uyuşmazlık Mahkemesinin görev ayrımına ilişkin son kararları ile EPİAŞ’ın Nisan uzlaştırma bildirimleri de ilk itirazın hangi mercie ve hangi veriyle kurulacağı sorusunu sertleştiriyor.

16 Mayıs sayısı / enerji ve yapı

Bina yaşam döngüsü analizi büyük projelerde ruhsat zincirine girdi

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde yapılan değişiklik, düşük karbonlu bina belgesini enerji kimlik belgesi sistemine ekledi ve BEP-TR üzerinden hazırlanacak bina yaşam döngüsü analizi belgesini açık kurala bağladı. Düzenleme, yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzerindeki binalarda yaşam döngüsü analizi belgesinin yapı kullanma izin belgesi aşamasında enerji kimlik belgesiyle birlikte sunulmasını zorunlu kılıyor. Aynı gün yayımlanan EKB uzmanlarına ilişkin tebliğ değişikliği de uzman eğitimini bu yeni belge akışına uyarlıyor; ilgili maddeler 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.

Ruhsat, finansman ve teslim takvimi kurulan projelerde artık yalnız enerji sınıfı değil, yaşam döngüsü boyunca oluşan emisyon hesabı da hazırlık konusu. Mimari ekip, teknik müşavir, EKB uzmanı ve yüklenici arasında belge sorumluluğu baştan ayrılmazsa yapı kullanma izin safhasında gecikme riski büyür.

16 Mayıs sayısı / sosyal sigorta

Özel nitelikteki inşaat dosyalarında tek sicil ve ilişiksizlik akışı değişti

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğindeki değişiklik, bitişik veya yakın parsellerde yürütülen ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatlarında, işverenin ilk işin başlangıcından itibaren altı ay içinde başvurması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla işlerin tek sicil numarası altında yürütülmesine imkân tanıdı. Düzenleme ayrıca, toplam istihkak tutarı henüz bildirilmemiş işlerde ödenen hakediş üzerinden asgari işçilik araştırması yapılabileceğini; fakat bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyeceğini açıkça yazıyor.

Şantiye kapanışında SGK dosyasını son haftaya bırakmak artık daha pahalı hale geliyor. Tek sicil talebinin süresi kaçırılırsa dosya bölünmesi büyür; hakediş bazlı araştırma ise eksik toplam bedel nedeniyle sonradan yeni hesap açılmasına yol açabilir. Müteahhit, taşeron ve muhasebe kayıtlarının aynı tarihte konuşması gerekiyor.

Görevli yargı / belediye geliri

Alan tahrip bedelinde adli yargı vurgusu

Uyuşmazlık Mahkemesinin 09/03/2026 tarihli E.2026/108, K.2026/119 sayılı kararı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu mükerrer 79. madde uyarınca tahakkuk ettirilen alan tahrip bedelinden doğan uyuşmazlıkta adli yargıyı görevli kabul etti. Karar, belediye gelirine temas eden bir kalemin tek başına idari yargı sonucuna götürmediğini; talebin niteliği ve hukuki dayanağının ayrıca okunması gerektiğini hatırlatıyor.

Belediye, özel şirket ve taşınmaz ilişkisi iç içe geçtiğinde görevli yargı seçimi hâlâ ilk eşik. Dilekçeyi yanlış kulvara koymak, esasa geçmeden aylar kaybettirebilir; özellikle bedel iadesi, faiz ve zamanaşımı hesabı daha başta doğru kurulmalı.

Çalışma ilişkisi / halk eğitim

Usta öğretici parasal haklarında kamu kurumu görünümü sonucu değiştirmedi

Uyuşmazlık Mahkemesinin 09/03/2026 tarihli E.2026/118, K.2026/134 sayılı kararı, halk eğitim merkezinde görev yapan usta öğreticinin parasal hak taleplerinde adli yargıyı görevli kabul etti. Mahkeme, kurumun kamu niteliği ile talebin iş ilişkisi eksenini birbirinden ayırarak ücret ve işçilik alacağı tartışmasının özel hukuk tarafını öne aldı.

Ek ders, proje görevlendirmesi veya dönemsel eğitim sözleşmesi içeren dosyalarda ilk bakış yanıltıcı olabiliyor. Kurumun adı değil, talebin kaynağı ve ücret rejimi belirleyici; dava açılmadan önce bu ayrımın belgeyle kurulması gerekiyor.

Sendika hakkı / kamu görevlisi

AYM nöbet görevi kararında sendika hakkını ihlal yönünden inceledi

Anayasa Mahkemesinin Hüseyin Akkuş başvurusunda verdiği 11/03/2026 tarihli karar, sendikanın aldığı karar doğrultusunda nöbet görevini yerine getirmeyen kamu görevlisine uygulanan disiplin cezasını sendika hakkı bakımından ihlal sonucuna bağladı. Karar, kamu işvereninin disiplin tedbirine yönelirken sendikal bağlamı ve ölçülülüğü somut biçimde tartışması gerektiğini yeniden yazıyor.

Kamu kurumlarında nöbet, vardiya ve görev dağılımı içeren uyuşmazlıklarda artık yalnız mevzuat metni değil, sendikal kararın kapsamı ve disiplin tedbirinin gerekçesi de dosyanın merkezinde. Savunma metni hazırlanırken bu eksen erken kurulmalı.

16 Mayıs tarihli kararlar

16 Mayıs kararları

• AYM, SALİHE AYDENİZ, B. No: 2020/38250, 16/05/2024: Toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında kolluk güç kullanımı şikâyeti üzerine soruşturma iznine karşı yapılan itirazın süre yönünden reddi incelendi. Kötü muamele iddiasında süre hesabı ile sağlık raporu ve başvuru evrakının aynı gün toplanması, başvurunun ilerleyebilmesi için hâlâ temel usul adımı.
• AYM, GÖKHAN GÜNDÜZ (10), B. No: 2020/27003, 16/05/2024: Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezasına karşı şikâyette sözlü savunma alınmadan karar verilmesi sözlü yargılanma hakkı bakımından değerlendirildi. Hücre cezası ve benzeri yaptırımlarda dosyanın kâğıt üzerinden kapanması artık daha dikkatli gerekçe gerektiriyor.
• AYM, ZUHAL YAZMAN, B. No: 2020/16719, 16/05/2024: TMSF’ye devredilen bir bankadaki katılım fonu üzerine konulan bloke nedeniyle mülkiyet hakkı şikâyeti incelendi. Finansal tedbirlerde işlem dayanağı ile kişisel durumun ayrı ayrı gerekçelendirilmesi, mevduat ve katılım fonu uyuşmazlıklarında bugün de önemini koruyor.
• AYM, ANIL CAN TUNCER, B. No: 2020/24055, 16/05/2024: Yakalama ve gözaltında fiziksel güç kullanımı ile bu olay hakkında etkili soruşturma yürütülmemesi kötü muamele yasağı çerçevesinde incelendi. Kamera kaydı, doktor raporu ve tanık anlatımı ilk günden korunmadığında sonradan kurulacak ispat zemini daralıyor.

Dış ticaret / dampinge karşı önlem

Laminat parkede Çin menşeli ithalata uygulanan önlem devam etti

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/11), Çin menşeli laminat parke ithalatına yönelik mevcut önlemin kaldırılması halinde dampingin ve zararın sürmesinin ya da yeniden doğmasının muhtemel olduğu sonucuna ulaştı. Nihai gözden geçirme soruşturması sonrasında önlem korunmuş oldu.

İthalatçı, dağıtıcı ve inşaat perakendesi tarafında fiyat listesi ile stok planı yeniden okunmalı. Eski maliyet varsayımıyla yapılmış satış sözleşmeleri, teslim takvimi uzadıkça daha görünür risk üretiyor.

Şebeke hizmeti / toplayıcılık

TEİAŞ, talep tarafı katılımı için imza eşiğini 15 Mayıs kapanışıyla sabitledi

TEİAŞ’ın 2 Mart 2026 tarihli duyurusu, Temmuz-Eylül 2026 dönemi talep tarafı katılımı hizmeti tedarik sürecine girmek isteyen toplayıcıların yan hizmet anlaşmasını 15 Mayıs 2026 mesai bitimine kadar imzalaması gerektiğini duyurmuştu. Takvim şimdi fiilen kapanmış durumda.

Toplayıcılık lisansı sahibi şirketler ile büyük tüketim portföyü yöneten oyuncular bakımından mesele yalnız imza değil; yaz dönemi hizmet planı, test yükümlülükleri ve portföy kayıt zincirinin zamanında tamamlanması. Süreyi kaçıran tarafların alternatif dönem planını hızla güncellemesi gerekecek.

AB enerji tedbirleri

Komisyon, enerji şokuna karşı hazır uygulamalar kataloğunu yayımladı

Avrupa Komisyonunun 13 Mayıs 2026 tarihli duyurusu, üye devletlerin gaz ve petrol tüketimini düşürmek, maliyeti azaltmak ve hane ile işletmelere kısa vadeli tasarruf sağlamak için uygulayabileceği ulusal örnekleri bir katalogda topladı. Duyuruda talep tarafı katılımı, enerji verimliliği yatırımı ve temiz teknolojiye hızlı geçiş üç öncelik alanı olarak gösteriliyor.

AB ile tedarik, üretim veya finansman ilişkisi bulunan Türk şirketleri bakımından bunun sonucu teknik değil sözleşmesel de olabilir. Grup içi enerji alımı, verimlilik taahhüdü, raporlama ve devlet desteği kurguları yaz aylarında daha sık revizyona dönebilir.

EPİAŞ uzlaştırma akışı

Nisan uzlaştırma bildirimleri itiraz takvimini açtı

EPİAŞ’ın Nisan 2026 Elektrik Piyasası Uzlaştırma Bildirimi ile Nisan 2026 Yan Hizmetler Piyasası Uzlaştırma Bildirimi, faturaya esas uzlaştırma kalemlerini ve PFK, SFK, senkron kompanzasyon ile transfer platformu hesaplarını erişime açtı. Yan hizmet bildirimleri EPYS üzerinden yayımlandı.

Tedarikçi, üretici ve toplayıcı tarafında sayaç verisi, dengesizlik hesabı, yan hizmet kapasitesi ve teminat hareketleri aynı anda kontrol edilmeli. Uyuşmazlık çoğu kez sözleşme maddesinden değil, ilk veri setinin geç fark edilmesinden doğuyor.

Küresel petrol görünümü

IEA yaz dönemi öncesi oynaklığın süreceğini yazdı

IEA’nin 13 Mayıs 2026 tarihli Oil Market Report’u, küresel petrol talebinin 2026’da yıllık bazda daralacağını, arz kayıpları ile stok erimesinin ise fiyat oynaklığını koruduğunu belirtiyor. Raporda Nisan ayında arz düşüşü, yüksek rafineri marjları ve Hürmüz geçişindeki sıkışmanın fiyat bandını keskin biçimde genişlettiği vurgulanıyor.

Petrol endeksli tedarik, navlun, akaryakıt ve sanayi girdisi sözleşmelerinde fiyat uyarlama maddeleri yeniden okunmalı. Sabit formül varsayımıyla ilerleyen uzun teslimli kontratlar, birkaç haftalık oynaklıkta hızla dengesizleşebiliyor.

Günlük çerçeve

Belge, merci ve uzlaştırma verisi bu hafta tek takvimde okunmalı

İmar ve enerji dosyalarında yeni belge zinciri, dava stratejisinde görevli yargı, piyasa tarafında ise uzlaştırma verisi aynı haftada hareket etti. Daha geniş arka plan için bülten arşivi, analizler ve raporlar birlikte izlenebilir; proje ve piyasa başlıklarında enerji ve altyapı hukuku, başvuru yolu tartışmalarında ise uyuşmazlık çözümü ve dava takibi ile AYM ve AİHM başvuru sayfaları daha uzun çerçeve sunuyor.

İlk kontrol listesi artık daha net: ruhsat ve EKB dosyasında yaşam döngüsü belgesi, şantiye kapanışında SGK ilişiksizlik akışı, dilekçede görevli yargı gerekçesi, piyasa tarafında uzlaştırma ve yan hizmet verisi. Bu dört başlıktan biri eksik kaldığında uyuşmazlık çoğu zaman esastan değil hazırlıktan büyüyor.

Kısa takvim

Önümüzdeki ilk eşikler

• 1 Ocak 2027 öncesinde, 10.000 m² ve üzeri projelerde yaşam döngüsü analizi belgesinin hangi aşamada ve kim tarafından hazırlanacağı sözleşmelere işlenmeli.
• Özel nitelikteki bina inşaatlarında tek sicil talebi için altı aylık süre ile hakediş bazlı asgari işçilik araştırması birlikte kontrol edilmeli.
• Alan tahrip bedeli ve usta öğretici alacağı benzeri dosyalarda dava açılmadan önce görevli yargı gerekçesi yazılı bir kontrol notuna bağlanmalı.
• EPİAŞ’ın Nisan uzlaştırma bildirimlerinde sayaç, dengesizlik, yan hizmet ve teminat verileri itiraz süresi dolmadan karşılaştırılmalı.
• TEİAŞ talep tarafı katılımı sürecinde imzayı tamamlayamayan toplayıcılar yaz dönemi planını ve alternatif katılım yolunu yeniden gözden geçirmeli.
• AB enerji tasarrufu kataloğu ile IEA petrol görünümü, fiyat ayarlama ve tedarik güvencesi hükümlerinin yeniden okunmasını gerektiriyor.

Kullanılan Kaynaklar

Resmî ve seçilmiş bağlantılar

Resmî Gazete ve Mevzuat

• 16 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete
• Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde Değişiklik
• Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik
• EKB Uzmanlarının Eğitimi ve Denetimlerine Dair Tebliğde Değişiklik
• İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/11)

Yargı Kaynakları

• Uyuşmazlık Mahkemesi E.2026/108, K.2026/119
• Uyuşmazlık Mahkemesi E.2026/118, K.2026/134
• AYM, Hüseyin Akkuş, B. No: 2020/35930
• AYM, Salihe Aydeniz, B. No: 2020/38250
• AYM, Gökhan Gündüz (10), B. No: 2020/27003
• AYM, Zuhal Yazman, B. No: 2020/16719
• AYM, Anıl Can Tuncer, B. No: 2020/24055

Kurum ve Regülasyon Kaynakları

• TEİAŞ – Talep Tarafı Katılımı Hizmeti Hakkında
• EPİAŞ – Nisan 2026 Elektrik Piyasası Uzlaştırma Bildirimi
• EPİAŞ – Nisan 2026 Yan Hizmetler Piyasası Uzlaştırma Bildirimi

Uluslararası Kaynaklar

• European Commission – energy crisis catalogue of national practices
• IEA – Oil Market Report May 2026

Çiftçi & Partners İç Bağlantıları

• Bülten arşivi
• Analizler
• Raporlar
• Enerji ve Altyapı Hukuku
• Uyuşmazlık Çözümü ve Dava Takibi
• AYM ve AİHM Başvuru